На захадзе Віцебшчыны адкрыецца сядзіба Трэскуна Верхнядзвінскага

Мабыць, нават у Белавежскай пушчы не сустрэнеш такога зубра-велікана, як у «Лясной казцы», што ў Верхнядзвінскім раёне. Праўда, постаць ляснога гіганта, як і казачнага цмока, тут драўляная, затое іншыя насельнікі міні-заапарка, створанага Верхнядзвінскім лясгасам, цалкам рэальныя. Тут можна сустрэць унікальнага самца лані: з лістапада і да вясны ён трымаецца паблізу вальераў, хоць ніхто яго не прымушае. Людзей спакойна падпускае да сябе на дзесяць метраў. Яшчэ адна ініцыятыва лясгаса ў навагоднія дні — адкрыццё рэзідэнцыі мясцовага Дзядулі Мароза, Траскуна Верхнядзвінскага. Траскун Верхнядзвінскі чакае гасцей.

Вось цуды: звычайна, заўважыўшы людзей, дзікія жывёлы імкнуцца схавацца з вачэй, аднак у «Лясной казцы» роўна наадварот. Самец аленя высакароднага Лёша адразу накіроўваецца да сеткі. Чакае пачастункаў.

— Першапачаткова міні-заапарк мы арганізавалі для мясцовых дзяцей, але прыязджаюць наведвальнікі з усёй рэспублікі, а дзякуючы бязвізавым рэжыме шмат жыхароў Латвіі, — знаёміць з «Лясной казкай» намеснік кіраўніка арганізацыі па ідэалагічнай рабоце Юрый Венгер. — Агульная плошча каля 2 гектараў, усяго чатыры вальеры. Людзям падабаецца, што можна пакарміць жывёл, убачыць іх зблізку.

Цяпер у міні-заапарку два алені: старэйшы — Лёша, маладому пакуль мянушкі не далі. Ёсць таксама дзве самачкі. У суседнім вальеры 10 ланяў, самцы і самкі. А пачыналі ўсё з трох асобін, яны нават у няволі размнажаюцца. У зімовую пару да іх прыходзіць вольны самец. Рабочы па доглядзе за жывёламі ў міні-заапарку Валерый Кулачонак з сімвалам года.

— Мы яго падкармліваем, — распавядае рабочы па доглядзе за жывёламі Валерый Кулачонак. — Ведае, што ніхто не пакрыўдзіць. Ён баявы, б'ецца з суродзічамі праз сетку. Можа і з аленем пабадацца. Ходзіць вакол вальераў. Спрабавалі прывабіць унутр агароджы, я спецыяльна адкрыў браму і падсыпаў збожжа. Але далей брамы ён не пайшоў. З лесу перыядычна зазіраюць у госці ліса і янотападобныя сабакі. У наваколлі горада водзяцца і зубры.

Звяры настолькі прывыклі да Валерыя Цімафеевіча, што нават дазваляюць сябе пагладзіць. Толькі Лёша, калі ў яго гон, можа быць агрэсіўны. Таму Валерыю Кулачонку даводзіцца ісці на хітрасць. Жонка ці наведвальнікі падкармліваюць ляснога прыгажуна з аднаго боку вальера, а яго апекун у гэты час заносіць сена. Або сам высыпае збожжа ўздоўж сеткі, адцягваючы ўвагу.

А вось хатні казёл Іракез зусім іншага складу. Прыгожы, але трохі лянівы. Апошнімі днямі намела высокія гурбы, дык ён з доміка носа не вытыркае. Валерый Цімафеевіч паспрабаваў вывабіць ежай. Да кармушкі метраў пятнаццаць, але ён, хітры, і не падумаў лезці ў снег. Прыйшлося расчышчаць шлях. Тады згадзіўся выйсці і ад'есціся. Ды і па ўчастку, пакуль лані не пратопчуць дарожкі зімой, Іракез гуляць не спяшаецца.

Пяты год Валерый Цімафеевіч практычна штодня клапоціцца пра насельнікаў «Лясной казка». Падмяняюць яго толькі на час адпачынку. Корміць усіх жывёл раз на дзень. Колькі з'ядае заапарк? Па норме прадугледжана 800 грамаў збожжа ў дзень на адну галаву. Цяпер холадна, каб гадаванцы грэліся, дадаюць сена.

А наведвальнікі часта не ведаюць, як правільна пакарміць жывёлу. Яблыкі кідаюць цэлымі, а трэба нарэзаць, тое ж і з капуснымі качаржкамі. І свежы дражджавы хлеб насельнікам лесу таксама не ідзе на карысць, можна даваць толькі сухарыкі. Тралікі, дарэчы, ядуць не толькі сена і збожжа, але і лапкі елкі і сасны. Такая ў іх зімовая вітамінізацыя.

Цяжка стрымацца ад захаплення, калі бачыш вушастую сімвал новага года. Браць іх на рукі наведвальнікам нельга, але для нас зрабілі маленькае выключэнне. Часам драбкі збягаюць праз пруты клеткі: настолькі яны малыя. Дарэчы, рэкордны, афіцыйна зарэгістраваны скачок труса ў даўжыню — тры метры. І ў адрозненне ад зайцаў яны любяць жыць вялікай сям'ёй.

— Падчас навагодніх праграм з удзелам Траскуна Верхнядзвінскага арганізуем за горадам катанне на конях, — дзеліцца планамі Юрый Венгер. — Разлічваем, што сядзіба будзе працаваць з 25 снежня, гэта сумесны з аддзелам культуры райвыканкама праект.

З 20 снежня ў раёне адкрыюцца ёлачныя базары. Натуральныя елкі і сасны прывязуць Верхнядзвінскі і Дзісненскі лясгасы. У Верхнядзвінску 24 і 31 снежня пройдзе перадсвяточная і перадновагодняя пашыраная продаж харчовых і нехарчовых тавараў, прадукцыі грамадскага харчавання. Установы культуры раёна падрыхтавалі відовішчныя мерапрыемствы для дзяцей і дарослых: навагоднія тэатралізаваныя прадстаўленні, спектаклі, народныя гулянні.

У ТЭМУ

Першыя госці — дзеці з сацыяльнага прытулку

Ужо 15 снежня ў Полацкім раёне адчыніла дзверы загарадная рэзідэнцыя Дзеда Мароза. Яна размешчана, лічы, проста ў лесе — на базе аддзела турызму і актыўнага адпачынку Полацкага раённага цэнтра дзяцей і моладзі. Рэзідэнцыя будзе працаваць па 6 студзеня ўключна, акрамя выхадных — 31 снежня і 1 студзеня. Дырэктар Полацкага раённага цэнтра дзяцей і моладзі Ірына Гаўрыльчык дзеліцца:

— Разлічваем, што за гэтыя дні зможам прыняць як мінімум дзве тысячы наведвальнікаў. А першымі гасцямі стануць дзеці з мясцовага сацыяльнага прытулку, дзеці з шматдзетных сем'яў. Пасля двухгадовага перапынку вяртаемся да фармату квэстаў. Забаўляльна-гульнявое дзеянне прысвечана пошукам чароўнага люстэрка. Па сцэнарыі, напісаным калектывам нашага цэнтра, яно выконвае жаданні, але пра яго ведае толькі Баба-Яга.

Па добрай традыцыі не абышлося без спецыяльна ўсталяванага паштовага скрыні для лістоў Дзеду Марозу. На 12 снежня ў Полацкай рэзідэнцыі ўжо атрымалі сто лістоў ад дзяцей. Навагоднія майстар-класы тут пройдуць пад тэгам «Цацка на ёлку». Удзельнікам прапануюць паспрабаваць зрабіць упрыгожванне для калючай прыгажуні з фетру і саломкі, кардону і пацерак… Дзяцей і дарослых чакае фотасесія з казачнымі персанажамі. Прыемным сюрпрызам стане знаёмства з жывым сімвалам 2023 года. Вушасты сімпатычны трус абяцае стаць сапраўднай зоркай праграмы.

ДАРЭЧЫ

Кірмашовыя шэрагі

У краіне на навагоднія і калядныя святы запланавана 539 кірмашоў, некаторыя пачалі працаваць з 9 снежня. А з 17 снежня ў рэгіёнах і Мінску адкрыецца больш за 1100 ёлачных базараў, кошт елкі будзе вагацца ад 9 да 55 рублёў. У