Урад унёс змяненні па пытаннях дзяржаўных дапамог сем'ям, якія выхоўваюць дзяцей
Змены ўнесены ў пастановы Урада:
ад 28 чэрвеня 2013 г. № 569 «Аб мерах па рэалізацыі Закона Рэспублікі Беларусь «Аб дзяржаўных дапамогах сем'ям, якія выхоўваюць дзяцей»;
ад 18 кастрычніка 2013 г. № 919 «Аб зацвярджэнні Палажэння аб парадку прыпынення дзейнасці індывідуальных прадпрымальнікаў, натарыусаў, адвакатаў, фізічных асоб, якія ажыццяўляюць прадугледжаныя заканадаўчымі актамі віды рамеснай дзейнасці без дзяржаўнай рэгістрацыі ў якасці індывідуальных прадпрымальнікаў, фізічных асоб, якія ажыццяўляюць дзейнасць па аказанні паслуг у сферы аграэкатурызму без дзяржаўнай рэгістрацыі ў якасці індывідуальных прадпрымальнікаў, у сувязі з сыходам за дзіцем ва ўзросце да 3 гадоў;
ад 18 верасня 2020 г. № 541 «Аб дакументах, якія запытваюцца пры ажыццяўленні адміністрацыйных працэдур.
Указаныя пастановы прыведзены ў адпаведнасць з законамі Рэспублікі Беларусь ад 8 ліпеня 2024 г. № 25-З «Аб змяненні законаў па пытаннях дзяржаўных дапамог сем'ям, якія выхоўваюць дзяцей» і ад 22 красавіка 2024 г. № 365-З «Аб змяненні законаў па пытаннях прадпрымальніцкай дзейнасці», а таксама адкарэкціраваны з улікам практыкі прымянення.
Асноўныя новаўвядзенні
I Дапамогі па цяжарнасці і родах і па часовай непрацаздольнасці па доглядзе за дзіцем.
- У мэтах павелічэння памеру дапамог па цяжарнасці і родах і па часовай непрацаздольнасці па доглядзе за дзіцем з разліку бальнічнага выключаюцца перыяды догляду за дзіцем да дасягнення ім узросту 3 гадоў, у выпадку, калі адпачынак па доглядзе за дадзеным дзіцем перапынены па прычыне ліквідацыі наймальніка.
- Змяняецца разлік сярэднядзённага заробку для мам, якія збіраюцца ў другі (наступны) адпачынак па цяжарнасці і родах.
Так, для жанчын, якія знаходзіліся ў разліковым перыядзе (18 месяцаў) хаця б адзін дзень у адпачынку па доглядзе за дзіцем да дасягнення ім узросту 3 гадоў, прадастаўлена права выбраць больш выгадны памер сярэднядзённага заробку для разліку бальнічнага па цяжарнасці і родах – або з фактычнага заробку, або з сум папярэдняй дапамогі па цяжарнасці і родах.
Практика паказвае, што шэраг жанчын актыўны на рынку працы і працуюць на няпоўны працоўны дзень у перыяд адпачынку па доглядзе за дзіцем да дасягнення ім узросту 3 гадоў і на працягу гэтага адпачынку (або адразу пасля яго заканчэння) плануюць другую (наступную) дэкрэтную адпачынак. У сувязі з няпоўнай занятасцю заработная плата такіх мам з'яўляецца невысокай, што заніжае памер чарговай дапамогі па цяжарнасці і родах. Норма пастановы выключае дадзеныя рызыкі па аплаце бальнічнага для будучых мам.
II Дапамогі ў сувязі з нараджэннем і выхаваннем дзяцей.
1. Канкрэтызавана месца прызначэння дапамог на дзяцей для фізічных асоб, якія самастойна ўплачваюць абавязковыя страхавыя ўзносы ў ФСАН.
Калі у поўнай сям'і бацька (айчым) працуе па працоўным дагаворы, а маці (мачаха) з'яўляецца:
натарыусам, адвакатам, індывідуальным прадпрымальнікам - дапамогі прызначаюцца маці у органе па працы, занятасці і сацыяльнай абароне у адпаведнасці з яе рэгістрацыяй па месцы жыхарства (месцы знаходжання);
рамеснiкам або ажыццяўляе дзейнасць у сферы аграэкатурызму, іншую самастойную дзейнасць – дапамогі прызначаюцца па месцы працы бацькі (айчыма).
Выключэнне! Працуючым па працоўным дагаворы ў камерцыйнай арганізацыі з колькасцю работнікаў да 15 чалавек уключна дапамогі прызначаюцца ў органах па працы, занятасці і сацыяльнай абароне.
2. Прадастаўлена магчымасць выплаты дапамогі іншаму з бацькоў у поўнай сям'і (без змены месца выплаты) у выпадку прызнання бацькі, якому прызначана дапамога, абмежавана дзеяздольным у судовым парадку альбо калі ён мае захворванне, пры якім не можа выконваць бацькоўскія абавязкі.
3. Дапоўнены пералік дакументаў, якія могуць запытвацца камісіямі па прызначэнні дапамог для прыняцця рашэнняў па прызначэнні дапамог па доглядзе за дзіцем ва ўзросце да 3 гадоў, дзіцем-інвалідам ва ўзросце да 18 гадоў:
аб рэгістрацыі фізічнай асобы ў якасці плацельшчыка падатку на прафесійны даход – запытваецца на сайце Міністэрства па падатках і зборах;
аб выплаце рамесніцкага збору і аб прынятым рашэнні аб ажыццяўленні дзейнасці ў сферы аграэкатурызму – запытваецца ў мясцовых раёніспокомах, адміністрацыях у гарадах.
Даведка. Рамеснікі і асобы, якія ажыццяўляюць дзейнасць у сферы аграэкатурызму, могуць выплачваць збор або падатак на прафесійны даход. Асобы, якія ажыццяўляюць самастойную прафесійную дзейнасць, выплачваюць падатак на прафесійны даход.
Пры ажыццяўленні рамесніцкай дзейнасці або дзейнасці ў сферы аграэкатурызму дапамога па доглядзе за дзіцем ва ўзросце да 3 гадоў выплачваецца ў памеры 50%, а дапамога па доглядзе за дзіцем-інвалідам ва ўзросце да 18 гадоў не выплачваецца.
Ажыццяўленне самастойнай прафесійнай дзейнасці не ўплывае на выплату гэтых дапамог.
4. Канкрэтызаваны дакументы, на падставе якіх дзеці, народжаныя па-за шлюбам, улічваюцца ў сям'і маці.
Гэта даведка органа загса, якая змяшчае звесткі са станоўчай акта аб нараджэнні (калі запіс аб бацьку ў станоўчай акта аб нараджэнні дзіцяці зроблена на падставе заявы маці, якая не складаецца ў шлюбе), або пасведчанне аб устанаўленні бацькоўства, калі Пагадненнем аб дзецях, Пагадненнем аб выплаце аліментаў альбо па судовай пастанове не ўстаноўлена іншае (аб месцы жыхарства дзяцей, спагнанні аліментаў, перадачы дзіцяці на выхаванне ад аднаго з бацькоў да іншага і іншыя падставы).
5. Устаноўлены адзіны парадак змянення памераў дапамог.
З 1 студзеня 2025 г. павелічэнне і памяншэнне памераў дапамог будзе ажыццяўляцца з дня наступлення абставін, якія цягнуць такое змяненне.
Напрыклад, змяненне памеру дапамогі па доглядзе за дзіцем ва ўзросце да 3 гадоў са 100% на 50% у сувязі з выхадам на працу больш чым на 0,5 стаўкі, і з 50% на 100%, калі пасля выхаду на працу зноў афармляецца адпачынак па доглядзе за дзіцем да дасягнення ім узросту 3 гадоў.
Увага! Парадак спынення выплаты дапамог застаецца ранейшым – з першага чысла месяца, наступнага за месяцам узнікнення абставін, якія цягнуць спыненне іх выплаты.
6. Удакладнена, што перыяд занятасці пры выкананні работы па грамадзянска-прававых дагаворах (прадметам якіх з'яўляюцца аказанне паслуг, выкананне работ і стварэнне аб'ектаў інтэлектуальнай уласнасці) вызначаецца зыходзячы з перыяду дзеяння такіх дагавораў, і не залежыць ад фактычнага перыяду выканання работ.
7. Унесены змяненні па вызначэнні перыядаў занятасці для дапамогі на дзяцей старэйшых за 3 гады з асобных катэгорый сем'яў.
Для прызначэння гэтай дапамогі патрабуецца занятасць бацькі (айчыма) у поўнай сям'і, бацькі ў няпоўнай сям'і на дзень звароту і не менш за 6 месяцаў у годзе, які папярэднічае году прызначэння.
Пастановай унесены наступныя змяненні:
грамадзяне, зарэгістраваныя беспрацоўнымі, будуць з'яўляцца занятымі на працягу ўсяго перыяду рэгістрацыі беспрацоўнымі, калі яны зарэгістраваны з правам выплаты дапамогі па беспрацоўі – незалежна ад перыяду выплаты дапамогі па беспрацоўі.
У дзеючай рэдакцыі для пацверджання 6 месяцаў занятасці патрабуецца перыяд рэгістрацыі з выплатай дапамогі па беспрацоўі на працягу 26 каляндарных тыдняў;
да перыядаў занятасці аднесены перыяды часовай непрацаздольнасці у сувязі з цяжарнасцю і родамі, захворваннем або траўмай і пазначаны дакументы, якія пацвярджаюць такую занятасць – лісток непрацаздольнасці (даведка аб часовай непрацаздольнасці) або выпіска з медыцынскіх дакументаў.
8. У новай рэдакцыі зацверджана форма заявы аб прызначэнні дапамог.
III Пашыраны паўнамоцтвы камісій па прызначэнні дзяржаўных дапамог сем'ям, якія выхоўваюць дзяцей, і дапамог па часовай непрацаздольнасці.
Змяненне датычыцца працэдуры прызначэння дапамогі па доглядзе за дзіцем ва ўзросце да 3 гадоў у паўтаральнага памеры, прадугледжаным для пражываючых у населеных пунктах, якія знаходзяцца на тэрыторыі, якая падверглася радыеактыўнаму забруджванню ў зоне наступнага адсялення або зоне з правам на адсяленне.
Для прызначэння дапамогі неабходна удакладненне месца фактычнага пражывання асобы, якая ажыццяўляе догляд за дзіцем ва ўзросце да 3 гадоў. У сувязі з гэтым камісіям прадастаўлена права атрымліваць, пры неабходнасці, пацвярджэнне месца фактычнага пражывання асобы, якой прадастаўляецца (прадастаўлена) права на дапамогу, на падставе дадатковых звестак, у тым ліку акта абследавання.
IV Парадак прыпынення самастойнай дзейнасці ў сувязі з доглядам за дзіцем ва ўзросце да 3 гадоў для натарыусаў, адвакатаў, індывідуальных прадпрымальнікаў, рамеснікаў і асоб, якія ажыццяўляюць дзейнасць у сферы аграэкатурызму.
1. Закрэплена, што прыпыненне (аднаўленне) дзейнасці ў сувязі з доглядам за дзіцем ва ўзросце да 3 гадоў ажыццяўляецца:
для натарыусаў – рашэннем Кваліфікацыйнай камісіі па пытаннях натарыяльнай дзейнасці;
для адвакатаў – саветам тэрытарыяльнай калегіі адвакатаў.
2. Зацверджаны формы паведамленняў аб прыпыненні (аднаўленні) натарыяльнай і адвакацкай дзейнасці ў сувязі з доглядам за дзіцем ва ўзросце да 3 гадоў.
3. Індывідуальныя прадпрымальнікі, рамеснікі і асобы, якія ажыццяўляюць дзейнасць у сферы аграэкатурызму, прыпыняюць (аднаўляюць) дзейнасць у сувязі з доглядам за дзіцем ва ўзросце да 3 гадоў у дзеючым парадку.
Заява падаецца ў падатковы орган па месцы ўліку ў якасці плацельшчыка падатку (збору). Пры гэтым адначасова з заявай прадстаўляюцца:
пасведчанне аб нараджэнні дзіцяці ва ўзросце да 3 гадоў;
дакументы, якія пацвярджаюць роднасныя адносіны з дзіцем, альбо адносіны свойства, калі звяртаецца мачаха або айчым дзіцяці.
V Унесены змяненні ў пералік дакументаў і (або) звестак, якія самастойна запытваюцца мясцовымі выканаўчымі органамі пры ажыццяўленні адміністрацыйных працэдур па заявах грамадзян.
1. Пералік дапоўнены даведкай аб памеры (неатрыманні) дапамогі па доглядзе за інвалідам I групы альбо асобай, якая дасягнула 80-гадовага ўзросту.
Змяненне звязана з прадастаўленым з 1 студзеня 2025 г. правам на прызначэнне дапамогі на дзяцей старэйшых за 3 гады з асобных катэгорый сем'яў для сем'яў з непаўналетнімі дзецьмі, у якіх старэйшае дзіця-інвалід дасягнула ўзросту 18 гадоў, яму ўстаноўлена I група інваліднасці і адзін з бацькоў ажыццяўляе за ім догляд з атрыманнем адпаведнай дапамогі.
Гэтая даведка будзе запытвацца пры прызначэнні дапамогі на дзяцей старэйшых за 3 гады з асобных катэгорый сем'яў у органах па працы, занятасці і сацыяльнай абароне.
У выпадку прызначэння гэтай дапамогі па месцы працы, службы, вучобы, праходжання падрыхтоўкі ў клінічнай ардынатуры, у абласных цэнтрах гігіены, эпідэміялогіі і грамадскага здароўя, Мінскім гарадскім, гарадскіх, раённых, занальных, раённых у гарадах цэнтрах гігіены і эпідэміялогіі даведка прадстаўляецца грамадзянамі самастойна.
2. Зменены парадак запыту звестак аб натарыяльнай дзейнасці для прыняцця рашэння аб прызначэнні дапамогі па доглядзе за інвалідам I групы альбо асобай, якая дасягнула 80-гадовага ўзросту.
У мэтах аптымізацыі працоўных працэсаў і аператыўнага атрымання інфармацыі замест накіравання запытаў у Міністэрства юстыцыі дакументы будуць запытвацца са спісу натарыусаў, размешчанага ў адкрытым доступе на афіцыйным сайце Міністэрства юстыцыі.
Пастанова ўступае ў сілу з 1 студзеня 2025 г.