Артыкул 10. Правы зацікаўленых асоб

• Зацікаўленыя асобы маюць права:
• звяртацца з заявамі ў упаўнаважаныя органы;
• бясплатна атрымліваць ад упаўнаважаных органаў прадугледжаныя заканадаўствам аб адміністрацыйных працэдурах формы (бланкі) дакументаў, неабходныя для звароту за ажыццяўленнем адміністрацыйных працэдур;
• атрымліваць ад упаўнаважаных органаў тлумачэнне сваіх правоў і абавязкаў;
• прымаць удзел у ажыццяўленні адміністрацыйных працэдур асабіста і (або) праз сваіх прадстаўнікоў, калі іншае не прадугледжана заканадаўчымі актамі;
• азнакамлівацца з матэрыяламі, звязанымі з разглядам сваіх заяў, у тым ліку з атрыманымі упаўнаважанымі органамі ад іншых дзяржаўных органаў, іншых арганізацый дакументамі і (або) звесткамі, неабходнымі для ажыццяўлення адміністрацыйных працэдур, рабіць з іх выпіскі, калі іншае не прадугледжана заканадаўствам аб дзяржаўных сакрэтах, камерцыйнай або іншай ахоўнай законам таямніцай;
• атрымліваць адміністрацыйныя рашэнні (іх копіі, выпіскі з іх);
• адклікаць сваю заяву ў любы час да заканчэння ажыццяўлення адміністрацыйнай працэдуры;
• абскарджваць прынятыя адміністрацыйныя рашэнні;
• адклікаць сваю адміністрацыйную скаргу;
• ажыццяўляць іншыя правы, прадугледжаныя гэтым Законам і іншымі актамі заканадаўства аб адміністрацыйных працэдурах.

Артыкул 11. Абавязкі зацікаўленых асоб

• Зацікаўленыя асобы абавязаны:
• ветліва ставіцца да работнікаў упаўнаважаных органаў, не дапускаць нецэнзурных або абразлівых слоў ці выразаў у дачыненні да такіх работнікаў;
• прадстаўляць ва ўпаўнаважаныя органы дакументы і (або) звесткі, уключаныя ў перакi дакументаў і (або) звестак, якiя прадстаўляюцца зацікаўленымі асобамі, а таксама дакументы, указаныя ў абзацах другім–сёмым часткі першай пункта 2 артыкула 15 гэтага Закона, у выпадку запатрабавання такіх дакументаў;
• уносіць плату, якая спаганяецца пры ажыццяўленні адміністрацыйных працэдур;
• своечасова інфармаваць упаўнаважаныя органы аб змяненні месца жыхарства (месца знаходжання), месца знаходжання ў перыяд ажыццяўлення адміністрацыйнай працэдуры;
• выконваць іншыя абавязкі, прадугледжаныя гэтым Законам і іншымі заканадаўчымі актамі аб адміністрацыйных працэдурах.
• Артыкул 11 1 . Правы і абавязкі трэціх асоб
• 1. Трэція асобы маюць права:
• атрымліваць ад упаўнаважаных органаў тлумачэнне сваіх правоў і абавязкаў;
• азнакамлівацца з матэрыяламі, звязанымі з адміністрацыйнымі працэдурамі, у ажыццяўленні якіх яны ўдзельнічаюць (удзельнічалі), у тым ліку з атрыманымі ўпаўнаважанымі органамі ад іншых дзяржаўных органаў, іншых арганізацый дакументамі і (або) звесткамі, неабходнымі для ажыццяўлення адміністрацыйных працэдур, рабіць з іх выпіскі, калі іншае не прадугледжана заканадаўствам аб дзяржаўных сакрэтах, камерцыйнай або іншай ахоўнай законам таямніцы;
• адклікаць сваю згоду (у тым ліку выяўленую шляхам прастаўлення подпісу на заяве зацікаўленай асобы) на ажыццяўленне адміністрацыйнай працэдуры ў любы час да заканчэння ажыццяўлення адміністрацыйнай працэдуры;
• абскарджваць прынятыя адміністрацыйныя рашэнні;
• адклікаць сваю адміністрацыйную скаргу;
• ажыццяўляць іншыя правы, прадугледжаныя гэтым Законам і іншымі актамі заканадаўства аб адміністрацыйных працэдурах.
• 2. Трэція асобы абавязаны:
• ветліва ставіцца да работнікаў упаўнаважаных органаў, не дапускаць нецэнзурных альбо абразлівых слоў ці выразаў у дачыненні да такіх работнікаў;
• выконваць іншыя абавязкі, прадугледжаныя гэтым Законам і іншымі заканадаўчымі актамі аб адміністрацыйных працэдурах.

Артыкул 30. Парадак абскарджавання адміністрацыйнага рашэння

• 1. Зацікаўленая асоба і трэцяя асоба валодаюць правам на абскарджанне адміністрацыйнага рашэння ў адміністрацыйным (пазасудовым) парадку.
• 2. Адміністративная скарга накіроўваецца ў вышэйшы дзяржаўны орган (вышэйшы орган) альбо ў дзяржаўны орган, іншую арганізацыю, да кампетэнцыі якіх у адпаведнасці з заканадаўчымі актамі і пастановамі Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ставіцца разгляд такіх скаргаў (далей – орган, які разглядае скаргу).
• 3. Абскарджанне адміністрацыйнага рашэння ў судовым парадку ажыццяўляецца пасля абскарджання такога рашэння ў адміністрацыйным (пазасудовым) парадку, калі іншы парадак абскарджання не прадугледжаны заканадаўчымі актамі.
• У выпадку адсутнасці органа, які разглядае скаргу, адміністрацыйнае рашэнне упаўнаважанага органа можа быць абскарджана непасрэдна ў суд.
• Абскарджанне адміністрацыйнага рашэння ў судовым парадку ажыццяўляецца ў адпаведнасці з грамадзянскім працэсуальным або гаспадарчым працэсуальным заканадаўствам.

Артыкул 31. Тэрмін падачы адміністрацыйнай скаргі

Артыкул 32. Форма і змест адміністрацыйнай скаргі

• 1. Адміністрацыйная скарга падаецца ў пісьмовай альбо электроннай форме.
• 2. У адміністрацыйнай скарзе, якая падаецца ў пісьмовай форме, павінны ўтрымлівацца:
• найменне органа, які разглядае скаргу;
• звесткі аб зацікаўленай асобе і трэцяй асобе (далей, калі не пазначана іншае, – асоба, якая падала адміністрацыйную скаргу):
• прозвішча, уласнае імя, імя па бацьку (калі такое маецца), месца жыхарства (месца знаходжання) – для грамадзяніна;
• найменне і месца знаходжання – для юрыдычнай асобы;
• найменне ўпаўнаважанага органа, які прыняў абскарджанае адміністрацыйнае рашэнне;
• сутнасць абскарджанага адміністрацыйнага рашэння;
• падставы, па якіх асоба, якая падала адміністрацыйную скаргу, лічыць абскарджанае адміністрацыйнае рашэнне неправамерным;
• патрабаванні асобы, якая падала адміністрацыйную скаргу;
• пералік дакументаў і (або) звестак (пры іх наяўнасці), якія прадстаўляюцца разам з адміністрацыйнай скаргай;
• подпіс грамадзяніна, альбо подпіс кіраўніка юрыдычнай асобы або асобы, упаўнаважанай ва ўстаноўленым парадку падпісваць адміністрацыйную скаргу, альбо подпіс прадстаўніка асобы, якая падала адміністрацыйную скаргу.
• 3. Пры падачы адміністрацыйнай скаргі ў электроннай форме праз адзіны партал электронных паслуг ідэнтыфікацыя і аўтэнтыфікацыя грамадзян і юрыдычных асоб праводзяцца з выкарыстаннем спосабаў, устаноўленых для падачы заявы зацікаўленай асобы ў электроннай форме.
• У адміністрацыйнай скарзе, якая падаецца ў электроннай форме, павінны ўтрымлівацца звесткі, указаныя ў абзацах другім– восьмым пункта 2 гэтага артыкула.
• У выпадку падачы адміністрацыйнай скаргі ў электроннай форме не патрабуецца падпісанне электронным цыфравым подпісам дакументаў і (або) звестак, якія прыкладаюцца да яе, калі іншае не прадугледжана заканадаўчымі актамі і пастановамі Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.
• Артыкул 34 1 . Адкліканне адміністрацыйнай скаргі
• 1. Асоба, якая падала адміністрацыйную скаргу, мае права адклікаць сваю адміністрацыйную скаргу ў любы час да заканчэння яе разгляду.
• Адкліканне адміністрацыйнай скаргі, пададзенай у пісьмовай форме, ажыццяўляецца праз падачу заявы ў пісьмовай форме ў орган, які разглядае скаргу.
• Адкліканне адміністрацыйнай скаргі, пададзенай у электроннай форме, ажыццяўляецца праз падачу заявы ў электроннай форме праз адзіны партал электронных паслуг альбо ў пісьмовай форме ў орган, які разглядае скаргу.
• 2. У выпадку адклікання адміністрацыйнай скаргі орган, які разглядае скаргу, спыняе яе разгляд па сутнасці і вяртае асобе, якая падала адміністрацыйную скаргу, дакументы і (або) звесткі, прадстаўленыя разам з адміністрацыйнай скаргай, за выключэннем выпадкаў падачы адміністрацыйнай скаргі ў электроннай форме.

Артыкул 37. Тэрмін разгляду адміністрацыйнай скаргі