Аб ходзе рэалізацыі Стратэгіі па абыходжанні з адходамі вытворчасці і спажывання ў Рэспубліцы Беларусь
18 жніўня 2025 г. пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь № 444 зацверджана Стратэгія па абыходжанні з адходамі вытворчасці і спажывання ў Рэспубліцы Беларусь (далей – Стратэгія).
Мэта Стратэгіі: фарміраванне комплекснай сістэмы абыходжання з адходамі, накіраванай на забеспячэнне да 2040 года ўзроўню выкарыстання адходаў не менш за 90 працэнтаў.
Да 2030 года плануецца дасягнуць узровень выкарыстання адходаў вытворчасці (без уліку буйнатанажных) у 90 працэнтаў, а ўзровень выкарыстання цвёрдых камунальных адходаў (далей – ЦКА) – 70 працэнтаў.
Асноўныя задачы Стратэгіі: ацэнка бягучага стану, у тым ліку рэалізуемых мер дзяржаўнай палітыкі ў сферы абыходжання з адходамі, прававых, арганізацыйна-кіраўніцкіх аспектаў, і існуючых праблем у дадзенай сферы; вызначэнне асноўных напрамкаў развіцця сістэмы абыходжання з адходамі; удасканаленне сістэмы раздзельнага збору адходаў; вызначэнне мер, накіраваных на прадухіленне ўтварэння адходаў; павышэнне ўзроўню вылучэння з адходаў другасных матэрыяльных рэсурсаў (далей – ДМР) і максімальнае выкарыстанне адходаў.
У Віцебскай вобласці падведзены прамежкавыя вынікі аб ходзе рэалізацыі Стратэгіі за 2025 год.
Ключавыя паказчыкі эфектыўнасці абыходжання з адходамі: у цэлым за 5 гадоў па Віцебскай вобласці забяспечана выкананне мэтавага паказчыка па зборы (нарыхтоўцы) ДМР у аб'ёме 519,5 тыс. тон (пры заданні 518,7 тыс. тон); узровень выкарыстання ЦКА склаў 50,5 працэнта, забяспечаны рост паказчыка да ўзроўню 2020 года на 21,4 працэнтных пункта; узровень выкарыстання адходаў вытворчасці ў вобласці ў 2024 годзе склаў – 90,5 працэнта (утварылася – 913,69 тыс. тон, выкарыстана – 826,76 тыс. тон).
Абнаўленне і мадэрнізацыя матэрыяльна-тэхнічнай базы: парк смеццявозаў абноўлены на 39 адзінак; у 2025 годзе набыта 5455 кантэйнераў для збору ЦКА і ДМР, з іх 3849 аб'ёмам 120 (240) літраў для аснашчэння сектара індывідуальнай жылой забудовы кантэйнернага парку населеных пунктаў, уключаючы сельскія населеныя пункты; забяспечана выкананне ўстаноўленых на 2025 год заданняў па будаўніцтве (рамонце) 575 кантэйнерных пляцовак, пры заданні 455 (126 працэнтаў).
Удасканаленне сістэмы абыходжання з ЦКА: па стане на 01.01.2026 у вобласці ўстаноўлена 44 тыс. адзінак кантэйнераў для раздзельнага збору ДМР; у 2025 годзе добраўпарадкавана пляцоўка для дасартавання ЦКА на тэрыторыі палігона ЦКА у г.п. Бегамль Докшыцкага раёна;
у 2025 годзе ўведзены ў эксплуатацыю аб'ект «Наваполацкі рэгіянальны комплекс па абыходжанні з ТКО». Магутнасць аб'екта – да 80 тыс. тон з улікам паступлення адходаў з г. Полацка і г. Наваполацка, Полацкага, Расонскага і Ушацкага раёнаў.
Тэхналагічныя магчымасці аб'екта: паэтапная паўаўтаматычная сартаванне змешаных ТКО прадукцыйнасцю не менш за 80 тыс. тон у год; кампаставанне «зялёных» адходаў з атрыманнем глебаўтвары для зялёнага будаўніцтва – да 4 тыс. тон у год; кампаставанне дробнай фракцыі з атрыманнем тэхнаглебы – да 36 тыс. тон у год; перапрацоўка моцна забрудненых адходаў палімерных матэрыялаў – 500 тон у год; перапрацоўка будаўнічых адходаў – 10 тыс. тон у год, тэрмічнае знішчэнне біялагічных і медыцынскіх адходаў – да 700 тон у год, адходы на вытворчасць прэ-RDF – 31,7 тыс. тон у год.
Мерапрыемствы па рэалізацыі напрамкаў Стратэгіі знайшлі адлюстраванне ў Дзяржаўнай праграме «Экалогія» на 2026-2030 гады ў падпраграме «Мэта 99». Мэта падпраграмы – скарачэнне аб'ёмаў пахаваных ТКО з дасягненнем паказчыка ўзроўню выкарыстання ТКО не менш за 70 працэнтаў да 2030 года.
У 2026 годзе пастаўлена планка ў 54 працэнты па ўзроўні выкарыстання ТКО, па ўзроўні выкарыстання адходаў вытворчасці – 90 працэнтаў.
Работы па удасканаленні сістэмы абыходжання з адходамі, замацаваныя ў Стратэгіі, у рэгіёне будуць працягнуты.