15 мая – Міжнародны дзень сям’і
Штогод 15 мая адзначаецца Міжнародны Дзень сем'яў. Гэта дастаткова маладая свята, аб заснаванні якога было абвешчана ў 1993 годзе на Генеральнай Асамблеі ААН.
У Рэспубліцы Беларусь сям'я, мацярынства, бацькоўства і дзяцінства ў іх традыцыйным разуменні выступаюць прадметам асаблівай абароны з боку дзяржавы, паколькі з'яўляюцца неад'емнай умовай захавання і развіцця беларускага народа.
Сацыяльная падтрымка сем'яў пры нараджэнні і выхаванні дзяцей – адзін з ключавых напрамкаў дзяржаўнай палітыкі, які гарантаваны асноўнымі прававымі актамі ў Рэспубліцы Беларусь: Канстытуцыяй Рэспублікі Беларусь, законамі «Аб ахове здароўя», «Аб дзяржаўных сацыяльных ільготах, правах і гарантыях для асобных катэгорый грамадзян», «Аб правах дзіцяці», «Аб дапаможных рэпрадуктыўных тэхналогіях», Кодэксам «Аб шлюбе і сям'і», Дэкрэтам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь «Аб дадатковых мерах па дзяржаўнай абароне дзяцей у неспрыяльных сем'ях», а таксама іншымі нарматыўнымі актамі.
Адным з галоўных напрамкаў дзяржавы з'яўляецца фарміраванне ў грамадстве мадэлі спрыяльнай, паспяховай сям'і з двума і больш дзецьмі, здольнай да духоўна-маральнага самаразвіцця і самарэалізацыі. Сям'я як асноўны элемент грамадства была і застаецца захоўніцай чалавечых каштоўнасцей, культуры і гістарычнай пераемнасці пакаленняў, фактарам стабільнага развіцця. Паводле даных перапісу 2019 года ў Беларусі зафіксавана 2 612 413 сем'яў. З іх больш за 43% маюць дзяцей малодшай 18 гадоў. Колькасць шматдзетных сем'яў пастаянна павялічваецца. І сёння такіх сем'яў ужо больш за 121 тыс. З іх сем'і з трыма дзецьмі складаюць больш за 80%.
Ахова рэпрадуктыўнага здароўя насельніцтва, стварэнне ўмоў для нараджэння здаровых дзяцей, скарачэнне дзіцячай, дзіцячай і мацярынскай смяротнасці маюць асаблівую грамадскую значнасць і выступаюць у якасці крытэрыяў эфектыўнасці дзейнасці сістэмы аховы здароўя краіны. Вырашэнне задач захавання здароўя маці і дзяцей ажыццяўляецца па некалькіх прыярытэтных напрамках, сярод якіх падрыхтоўка жанчын да мацярынства,
мероприятия па ахове здароўя плёну і нованароджанага, падрыхтоўка моладзі і маладых сем'яў па пытаннях шлюбу, мерапрыемствы па ахове здароўя дзяцей у дашкольных установах і ў школьны перыяд.
З мэтай аховы рэпрадуктыўнага здароўя насельніцтва і планавання сям'і ва ўсіх жаночых кансультацыях арганізаваны і працуюць кабінеты планавання сям'і, школы для будучых бацькоў, у дзіцячых паліклініках – кабінеты здаровага дзіцяці.
З 2016 года праводзіцца абавязковае перад-абортнае кансультаванне ўрачамі акушэрамі – гінекёлагамі і псіхолагамі. Па жаданні жанчын пры неабходнасці прыцягваюцца святары Беларускай Каталіцкай і Праваслаўнай Цэркваў. У выніку такой комплекснай працы ў 2022 годзе ў Віцебскай вобласці захавана больш за 1000 цяжарнасцяў.
Па пытаннях рэпрадуктыўнага, сэксуальнага і псіхічнага здароўя арганізаваны цэнтры, дружалюбныя да падлеткаў (у Рэспубліцы Беларусь – 48, у Віцебскай обл. – 4, у г. Віцебск – 1 на базе УЗ «Віцебскі абласны дзіцячы клінічны цэнтр»).
Радзільныя дамы працуюць па сістэме сумесным знаходжанні маці і дзіцяці. Укаранёны і падтрымліваюцца прынцыпы груднога выкормлівання, рэкамендаваныя Сусветнай арганізацыяй аховы здароўя.
Арганізавана праца службы дапаможных рэпрадуктыўных тэхналогій, што дазваляе сямейным парам стаць шчаслівымі бацькамі. Укаранёны новыя рэпрадуктыўныя тэхналогіі пры мужчынскім бясплоддзі. На заканадаўчым узроўні замацавана права бясплатнага прадастаўлення адной спробы ЭКА бясплодным парам.
Забяспечана прэнатальная дыягностыка заганаў развіцця і храмасомных хвароб плёну, лабараторная дыягностыка генетычна абумоўленых захворванняў, біяхімічны скрынінг нованароджаных і медыка-генетычнае кансультаванне ўсім цяжарным жанчынам. Усім цяжарным праводзіцца абследаванне і кансультаванне па праблемах ВІЧ/СНІД. Глабальным ацэначным кансультатыўным камітэтам па элімінацыі перадачы захворванняў ад маці да дзіцяці Рэспубліка Беларусь адзначана як краіна, у якой ухілена праблема перадачы ВІЧ і сіфілісу ад маці да дзіцяці. У Беларусі практычна 100% родаў адбываецца пры кваліфікаваным родапамозе.
Радзільныя дамы працуюць па сістэме сумесным знаходжанні маці і дзіцяці, падтрымліваюцца прынцыпы груднога выкормлівання. Выжывальнасць дзяцей, народжаных з экстрэмальна нізкай масай цела, на першым годзе жыцця складае больш за 80%.
Усё гэта спрыяе захаванню рэпрадуктыўнага здароўя насельніцтва, стабілізацыі дэмаграфічных паказчыкаў, умацаванню інстытута сям'і. Цяжка недаацаніць ролю сям'і ў грамадстве і для кожнага з нас. Менавіта ў сям'і закладваецца аснова асобы кожнага чалавека. Менавіта ў Сям'і дзіця раскрывае закладзены прыродай патэнцыял, вызначае сваё месца ў жыцці, вучыцца дабру, справядлівасці і стварэнню. Няма мацнейшага на зямлі саюза, чым шчаслівая і дружная Сям'я. Гэта і пачатак новага жыцця, і працяг цудоўнага роду, і пашана святасці традыцый. Сям'я – гэта найвышэйшае шчасце, якое чалавек можа стварыць сам. Няхай у гэты дзень кожны з нас успомніць пра сваіх родных і блізкіх, патэлефануе, напіша, павіншуе і парадуецца таму, якую скарбніцу ён мае. Беражыце свае сем'і! Дорыце ім радасць і цяпло!
Галоўны пазаштатны спецыяліст па акушэрстве і гінекалогіі
галоўнага ўпраўлення па ахове здароўя Віцебскага
абласнога выканаўчага камітэта
Н.О.Катушэнка