Цвярозы лад жыцця – лепшы бар'ер для алкагалізму

Алкагалізм - гэта хранічнае псіхічнае захворванне, выкліканае злоўжываннем спіртнымі напоямі, якое вызначаецца паталагічным цягай да алкаголю (псіхічная і фізічная залежнасць), звязанымі з ім фізічнымі і псіхічнымі наступствамі алкагольнай інтаксікацыі, што нарастаюць па цяжкасці.

Добра вядома, што алкаголь валодае не толькі здольнасцю выклікаць залежнасць, але, што не менш важна, дзейнічае як моцны таксічны агент, аказваючы паталагічнае ўздзеянне практычна на ўсе жыцёва важныя функцыі арганізма.

Страўнікава-кішачны тракт - парушэнні функцыі страўніка назіраюцца у 95% асоб, якія злоўжываюць алкаголем, выяўлены хранічны гастрыт, язвенная хвароба страўніка і 12-перснай кішкі, алкагольны хранічны панкрэатыт (АХП), кальцыноз падстраўнікавай залозы, цукровы дыябет, падпечаначная жаўтуха. Развіццё і цячэнне захворвання ідзе паралельна паталагічным працэсам у печані.

Печань - этылавы спірт валодае значнай энергетычнай каштоўнасцю і ізакаларыйна замяняе ежу, таму ўжыванне алкаголю ў вялікіх колькасцях значна ўплывае на харчовы статус, пазбаўляючы чалавека апетыту і парушаючы ўсмоктванне з стрававальнага тракту, нават у выпадку спажывання ежы, вітамінаў Е, С, В1, В2, В6, В12. Як следства, хранічная алкагольная інтаксікацыя суправаджаецца дэфіцытам незаменных рэчываў, назіраюцца прыкметы бялковага голаду. Вынікам чаго з'яўляецца развіццё: тлушчавой дыстрафіі печані, алкагольны гепатыт, алкагольны цыроз, злаякасныя пухліны печані.

Сэрцава-сасудзістая сістэма - развіваецца алкагольная кардыяміяпатыя. Парушэнні сэрцава-сасудзістай дзейнасці пры алкагольным паражэнні сэрца найбольш небяспечныя ў вострым перыядзе алкагалізму, якому характэрны: болевы сіндром, недастатковасць кровазвароту і парушэнні сардэчнага рытму. Нярэдка першым і адзіным праявай АПС з'яўляецца раптоўная смерць. Па клінічных дадзеных раптоўная смерць пры абстынентным (памельным) сіндроме адзначаецца ў 90% ад агульнай колькасці выпадкаў раптоўнай смерці ў асоб, якія злоўжывалі алкаголем.

Цэнтральная нервовая сістэма - у выніку хранічнага таксічнага дзеяння этанолу развіваюцца парушэнні вышэйшай нервовай дзейнасці - памяці, інтэлекту, мыслення, эмоцый. Характэрны засмучэнні ўспрымання, якія праяўляюцца ў ілюзорных, галюцынаторных, бязглуздных засмучэннях, якія могуць развівацца як на фоне абстынентнага сіндрому, так і ў стане алкагольнага ап'янення. Дастаткова часты вынік - алкагольная энцэфалапатыя або алкагольны амнестычны сіндром (Корсакаўскі псіхоз).
Злоўжыванне алкаголем - прызнаны фактар рызыкі інсульту. Высокія дозы алкаголю выклікаюць павышэнне артэрыяльнага ціску, узмацняюць згортвальнасць крыві і спрыяюць утварэнню тромбаў. Ужыванне 3 і больш стандартных доз алкаголю ў суткі (1 стандартная доза - 10 мг. 100% этылавага спірту) у 2 разы павялічвае рызыку развіцця інсульту.

Лёгкія - у большасці хворых (88%) туберкулёз лёгкіх развіваецца на фоне алкагалізму, г.зн. алкагалізм з'яўляецца першасным захворваннем. Рызыка захворвання туберкулёзам лёгкіх павышаецца не толькі ў асоб з алкагольнай залежнасцю, але і ў злоўжываючых алкаголем. Даследаванні паказалі, што сярод хворых на туберкулёз, якія не маюць супутняга дыягназу «Хранічны алкагалізм», прыкладна палова злоўжывала алкаголем. Прычынай павышанага рызыкі з'яўляюцца недастатковае харчаванне, зніжэнне рэзістэнтнасці (супраціўляльнасці) арганізма, імунадэфіцыт.

    Шкода, звязаная з алкаголем, выходзіць за межы здароўя чалавека, які ўжывае алкаголь, пакутуе дабрабыт і здароўе тых, хто акружае алкаголіка. Алкаголь звязаны з многімі сур'ёзнымі сацыяльнымі аспектамі і праблемамі развіцця, уключаючы гвалт, безнаглядных дзяцей і жорсткае абыходжанне з імі, а таксама невыхады на працу, здзяйсненне правапарушэнняў.

Задача сучаснага грамадства - абараніць людзей ад гэтай небяспекі, пераканаць здаровых у згубнасці ўжывання спіртнога, спыніць пачаткоўцаў алкаголікаў, якія толькі ўсталі на слізкі шлях, і дапамагчы хворым, якія яшчэ маюць шансы на выздараўленне. З гэтай мэтай праводзіцца спецыяльная прафілактыка алкагалізму, уключаючы розныя формы і напрамкі.

Прафілактыка алкагалізму

 

Першасная прафілактыка алкагалізму – гэта спосаб абараніць ад хваробы тых, хто яшчэ не сутыкаўся з рэаліямі алкагольнай залежнасці. Самы просты і бяспечны шлях прадухілення алкагалізму – гэта даць зразумець патэнцыйнаму хвораму, што менавіта яго чакае на гэтым шляху: цяжкая залежнасць; шматлікія праблемы са здароўем; праблемы ў сям'і і грамадстве; і, нарэшце, трагічны фінал – гібель.

 Першапачаткова сфарміраваны ў свядомасці маладога чалавека адмоўны вобраз п'ючага, перакананне яго, што альтэрнатыўнае жыццё без ужывання алкаголю не толькі магчыма, але і больш камфортна і прыемна – і ёсць галоўная задача першаснай прафілактыкі алкагалізму. Перакананыя цвярозыя людзі надзвычай рэдка мяняюць свае погляды на жыццё, наадварот, яны імкнуцца пераканаць сваіх блізкіх і сяброў у правільнасці такога выбару.

Другасная прафілактыка алкагалізму – гэта дапамога ўжо хворым людзям, якія трапілі ў залежнасць ад спіртнога. Часта алкаголікі не ўспрымаюць сваю праблему сур'ёзна, будучы перакананымі, што ўсё пад кантролем, у любы момант можна ўсё выправіць. Скажонае светаўспрыманне хворага на алкагалізм клапатліва згладжвае ў яго бачанні ўласны партрэт: тое, што заўважаюць навакольныя, сам алкаголік не бачыць. Моцны перагар, нездаровы знешні выгляд, дрыготкія рукі і неадэкватнасць паводзін алкаголік ужо ўспрымае як норму, а больш відавочныя прыкметы хваробы хворы, як яму здаецца, віртуозна хавае. У такім выпадку дапамога проста неабходная, без падтрымкі з боку алкаголік наўрад ці справіцца са сваім «хобі». Менавіта такім людзям патрабуецца другасная прафілактыка алкагалізму. Яна ўключае ў сябе шэраг мер:

• Праца з сям'ёй і блізкімі сябрамі хворага.
• Арганізацыя сустрэч з былымі алкаголікамі для стварэння станоўчага ўзору паводзінаў
• Розныя гутаркі і псіхалагічныя трэнінгі.
• Шырокі комплекс іншых сацыяльна-псіхалагічных відаў дапамогі

Другасная прафілактыка накіравана на тое, каб дапамагчы хвораму ўсвядоміць сваю праблему і самому пачаць дзейнічаць. Асабістае жаданне хворага пазбавіцца ад алкагольнай залежнасці – адна з самых важных кропак вяртання, калі, вядома, фатальная адзнака яшчэ не пройдзена і здароўе хворага дае яму шансы на нармальнае жыццё. Задача другаснай прафілактыкі алкагалізму – паспець спыніць алкаголіка ў той момант, калі яго арганізм яшчэ не перанёс паталагічных змен, несумяшчальных з паўнавартасным жыццём.

Прафілактыка алкагалізму пасля лячэння (Троесная прафілактыка алкагалізму). Троесная прафілактыка алкагалізму – гэта комплекс мер, якія прымяняюцца да хворых, што выздаравелі і адмовіліся ад спіртнога. У гэты момант вельмі важна ўтрымаць чалавека, які стаіць на шляху да выздараўлення, ад рэцыдыву. Памяць арганізма значна мацнейшая, чым мы думаем: былому алкаголіку дастаткова ўсяго толькі аднойчы зноў адчуць усю «прыгажосць» ап'янення, каб зноў неабдумана нырнуць у свет спіртнога. Троесная прафілактыка алкагалізму ўключае ў сябе:

• Псіхалагічныя кансультацыі.
• Арганізацыю сустрэч ананімных алкаголікаў.

Калі хворы хоча выздаравець, то такая прафілактыка – ідэальная магчымасць выслізнуць з чэпкіх лап «зялёнага змея» і пачаць новае, свабоднае ад алкаголю жыццё.

Сацыяльная прафілактыка алкагалізму – гэта спроба грамадскага рэгулявання ўжывання спіртнога, магчымасць заканадаўчага абмежавання маштабаў гэтай праблемы. Да іх адносяцца:

• Забарона на набыццё спіртнога дзецьмі і падлеткамі.
• Абмежаванне часу продажу алкагольных напояў
• Забарона ўжывання алкаголю ў грамадскіх месцах і г. п.

Псіхалагічная накіраванасць чалавека на цвярозы лад жыцця – лепшы бар'ер для алкагалізму.

Усё ў вашых руках!

ГУ «Расонскі РЦГЭ», 2023.