Парады псіхолага для тых, хто не разумее, як жыць далей
Цяпер людзі часцей адчуваюць стрэс і перажываюць вялікія эмацыйныя ўзрушэнні. Гараваць, плакаць, злавацца — гэта нармальна.
Дайце сабе права адчуваць эмоцыі і не вінаваціце сябе за іх. Якая б асабістая ці сусветная трагедыя ні здарылася — жыццё ідзе, але спраўляцца з ёй у такім стане многім складана. Каб дапамагчы сабе і палегчыць стрэс, трэба разабрацца ў сваіх эмоцыях і накіраваць думкі ў бок вырашэння праблем і канкрэтных дзеянняў.
Псіхолагі раяць наступнае:
1. Выключыць дэпрэсію, таму што калі яна пацвердзіцца, неабходна ўмяшанне спецыяліста. Важна ведаць, як яе распазнаць. Прыкметы дэпрэсіі:
— прыгнечаны настрой;
— стомленасць, лянота, адсутнасць энергіі, тармазлівасць;
— страта задавальнення ад пазітыўных рэчаў;
— негатыўныя думкі пра сябе: самакрытыка, самаабвінавачванні, думкі пра сваю нікчэмнасць;
— фізічныя прыкметы: парушэнне сну, рэжыму харчавання і вагі.
Пры наяўнасці такіх прыкмет варта праверыцца ў спецыяліста. Калі ж дэпрэсіі няма, але жыць цяжка і ўсе арыенціры страчаны, то працаваць трэба па чатырох напрамках (эмацыйны стан, фізічны стан, духоўны стан, пастаноўка мэт і пошук арыенціраў).
2. Эмацыйны аспект
Жыць «як звычайна» нам замінаюць негатыўныя эмоцыі, якія натуральныя, але ў выпадку выхаду з-пад кантролю здольныя нашкодзіць псіхіцы. Эмоцыі трэба пражываць. Спачатку распазнайце, што вы адчуваеце (напрыклад, страх, гнеў ці крыўду), усвядоміце прычыну гэтай эмоцыі. Прааналізуйце, як гэтая эмоцыя ўплывае на вас і ваша жыццё. Аддзеліце сябе ад эмоцыі, усвядоміце, хто гаспадар становішча. Пазбаўцеся ад эмоцыі праз творчасць (напрыклад, малюнак, верш ці песню), праз крык у падушку ці плач, не стрымлівайце сябе, вызваліцеся.
3. Фізічны аспект
Цела неадрыўна звязана з нашай псіхікай, таму разрадзіць цела будзе разрадкай і для псіхікі. Пры цяжкіх эмацыйных станах варта ўключыць у сваё жыццё фізічныя практыкаванні (добра дапамагае бег), сачыць за сном, харчаваннем і даглядаць за целам.
4. Пастаноўка мэт і пошук арыенціраў
Важна ўсведамляць, што ў крызісных сітуацыях наш мозг транслюе нам найгоршыя сцэнарыі развіцця сітуацыі, часам зусім нерэальныя або маларэальныя. Гэтыя карцінкі выклікаюць буру негатыўных эмоцый і не даюць нам мысліць цвяроза, варта паспрабаваць маляваць у сябе ў галаве пазітыўныя або нейтральныя сцэнарыі развіцця будучыні. Далей прааналізаваць, як вы можаце наблізіць сябе да гэтага, і напісаць план дзеянняў. Пасля гэтага можна пачаць паляпшаць сваё жыццё кожны дзень, у дробязях, рабіць тое, што ад вас залежыць.
5. Духоўны аспект
Вера ў Бога, Сусвет, Вышэйшы розум заўсёды дае надзею і сэнсы рухацца далей нават у самыя цяжкія часы, падмяняючы цяжкія сітуацыі як урокі для паляпшэння і развіцця нашай асобы. Пошук сэнсаў у больш высокіх рэчах дазваляе прасцей перажываць страты ў свеце.
ГУ «Расонскі РЦГЭ», 2023 г.