25 верасня - Сусветны дзень лёгкіх
Сусветны дзень лёгкіх патрэбны не толькі для таго, каб прыцягваць і выяўляць пацыентаў з захворваннямі органаў дыхання, але і для інфармавання ўсяго насельніцтва аб шкодзе некаторых звычак, прычым не толькі для сябе, але і для навакольных і блізкіх вам людзей.
Дыханне — аснова самога жыцця і здароўя, найважнейшая функцыя і патрэба! Жыццё без паветра немагчыма — людзі дыхаюць для таго, каб жыць. Такім чынам, здароўе лёгкіх – найважнейшая ўмова для паўнавартаснага і шчаслівага жыцця чалавека.
Пазбегнуць лёгачных захворванняў у наш час становіцца ўсё цяжэй з-за курэння, аслабленай імуннай сістэмы, планавальнага экалагічнага становішча, вялікай колькасці машын, заводаў, бытавой хіміі і іншых фактараў, якія негатыўна ўплываюць на здароўе лёгкіх. Гэтыя фактары могуць прывесці да захворванняў лёгкіх, такіх як астма, сухоты, пнеўманія, бранхіт, ХОБЛ і рак лёгкіх.
Хваробы лёгкіх:
Пнеўманія або запаленне лёгкіх – гэта захворванне лёгкіх пераважна інфекцыйнага паходжання з паражэннем канцавых участкаў лёгкіх – альвеол і парушэннем газаабмену на іх узроўні. Альвеолы запаўняюцца вадкасцю або гнойным матэрыялам, выклікаючы кашаль з мокротай, радзей кровахарканне, жар, дрыжыкі і цяжкае дыханне. Пнеўманію могуць выклікаць розныя мікраарганізмы, у тым ліку бактэрыі, вірусы і грыбы.
Пнеўманія можа вар'іраваць ад лёгкай да пагражальнай жыцця, найбольш небяспечнае для немаўлят і дзяцей малодшага ўзросту, людзей старэйшыя за 65 гадоў і людзей з аслабленай імуннай сістэмай.
Бранхіт (лац. bronchitis, ад бронх + -itis — запаленне) — захворванне дыхальнай сістэмы, пры якім у запаленчы працэс уцягваюцца бронхі. З'яўляецца адной з частых прычын звароту за медыцынскай дапамогай. У большасці выпадкаў вострага бранхіту яго прычынай з'яўляецца інфекцыя, напрыклад вірусная або бактэрыяльная, аднак часцей за ўсё патрабуецца толькі сімптаматычнае лячэнне (анцігістаміннымі або супрацькашлёвымі прэпаратамі) і ўжыванне антыбіётыкаў не патрабуецца. Хранічны бранхіт можа развівацца як ускладненне вострага, або ў выніку працяглага дзеяння неінфекцыйных раздражняльных фактараў, такіх як пыл. У некаторых выпадках пры бранхіце развіваецца закупорка бронхаў з-за ацёку слізістай абалонкі, такі бранхіт носіць назву абструктыўнага. Лячэнне бранхіту залежыць ад правакуючага фактару, тыпу плыні і формы захворвання.
Хранабструктыўная хвароба лёгкіх. У Міжнароднай класіфікацыі яе назва гучыць менавіта так. Але асобную радок для хранабструктыўнай хваробы лёгкіх (ХХЛ) вылучылі адносна нядаўна, у 1998 годзе, на падставе прынятага супольнага дакумента Сусветнай арганізацыі аховы здароўя і амерыканскага Інстытута сэрца, лёгкіх і крыві. Слова «хвароба» ўжываецца менавіта ў множным ліку, аб'ядноўваючы па сутнасці розныя стадыі ўласнай абструктыўнай хваробы і некаторых іншых паталогій.
Туберкулёз перадаецца паветрана-кропельным шляхам. Мікабактэрыі знаходзяцца па-за клеткамі і павольна размнажаюцца, таму тканіны доўгі час застаюцца без змен. Паталагічны працэс пачынаецца з лімфатычных вузлоў, затым пераходзіць на лёгкія. Мікраарганізмы сілкуюцца тканкамі лёгкіх, распаўсюджваючыся далей і паражаючы іншыя органы і сістэмы.
Эмфізэма ўзнікае з-за пашырэння бранхіёл і разбурэння перагародак паміж альвеоламі. Характарныя сімптомы – дыхавіца, кашаль, павелічэнне ў аб'ёме грудной клеткі.
Рак лёгкага. Кожны год у свеце гэтую паталогію ўпершыню дыягнастуюць у мільёна пацыентаў. Поспех лячэння пры раку лёгкіх напрамую асацыюецца са хуткасцю звароту па медыцынскую дапамогу. Калі захворванне дыягнаставана, і барацьба з ім пачынаецца на ранніх стадыях, рэальная надзея на выздараўленне ёсць у 80% пацыентаў. Калі чалавек не звяртае ўвагу на трывожныя сімптомы, упарта не ідзе на прыём да ўрача або ігнаруе медыцынскія рэкамендацыі, шанцы выжыць імкліва скарачаюцца.
Астма — гэта захворванне, падчас якога становіцца цяжка дыхаць з-за запаленчага працэсу ў бранхах. Бранхі — гэта такія дыхальныя галіны, праз якія паветра трапляе ў лёгкія. Пры ацёку і звужэнні бранхоў, паветраносныя шляхі перастаюць выконваць сваю функцыю, з-за чаго чалавек пачынае задыхацца.
У цэлым, бранхіяльная астма нават у цяжкіх формах паддаецца лячэнню, і сёння ўдаецца дамагчыся ўстойлівых працяглых рэмісій, – аднак неабходнай умовай гэтага выступае адказнае стаўленне пацыента да ўласнага здароўя і прытрымліванне ўсіх рэкамендацый лекара-пульманолага.
Прафілактыка паталогій дыхальнай сістэмы
Асноўныя правілы захавання здароўя лёгкіх:
1.Харчуйцеся правільна!
2.Не паліце!
3. Займайцеся дыхальнай гімнастыкай, фізкультурай і спортам!
4. Загартоўвайце арганізм!
5. Штогод праходзьце флюараграфічнае абследаванне!
6. Часцей выбірайцеся на прыроду, у лес!
7. Інгаляцыі і гарбаты – эфектыўныя сродкі для прафілактыкі і лячэння захворванняў лёгкіх!
8. Выкарыстоўвайце сродкі абароны органаў дыхання пры працы ў пыльных, забруджаных памяшканнях!
9. Часта праветрывайце жыллё або працоўнае памяшканне; рэгулярна (у ідэале – штодзённая) праводзіце вільготную уборку; падтрыманне нармальнай вільготнасці паветра!
Памятайце, што здаровы лад жыцця забяспечвае высокую ўстойлівасць арганізма чалавека да неспрыяльных знешніх фактараў, паляпшае працу як мясцовага, так і агульнага імунітэту.
Уважліва і беражліва стаўцеся да свайго здароўя!
ДПУ «Расонскі РЦГЭ», 2023 г.