16 лістапада – Сусветны дзень некурэння
Штогод па ініцыятыве Міжнароднага саюза па барацьбе з ракам у трэці чацвер лістапада праводзіцца Дзень некурэння.
Вялікая ўвага ў гэты дзень накіравана на прафілактыку захворванняў, прычынна звязаных з тытунекурэннем, інфармуючы насельніцтва адносна згубных наступстваў спажывання тытуню і ўздзеяння тытунёвага дыму, якія прыводзяць да ўзнікнення анкалагічных захворванняў, фарміруючы ў грамадзянскай супольнасці падтрымку мер, накіраваных на абарону насельніцтва ад наступстваў спажывання тытунёвых вырабаў.
Спажыванне тытуню з'яўляецца самай значнай прадухіляльнай прычынай смерці, і ў цяперашні час, па дадзеных САЗ, прыводзіць да смерці кожнага дзясятага дарослага чалавека ў свеце.
Тытунь змяшчае нікацін – рэчыва, якое выклікае наркатычную залежнасць і характарызуецца навязлівай, непераадольнай цягай да яго спажывання. НІКАЦІН – алкалоід, які змяшчаецца ў тытуні (да 2%) і некаторых іншых раслінах. Пры курэнні тытунь усмоктваецца ў арганізм. Моцны яд, у малых дозах дзейнічае ўзбуджальна на нервовую сістэму, у вялікіх – выклікае яе параліч (спыненне дыхання, спыненне сардэчнай дзейнасці). Шматразовае паглынанне нікаціну невялікімі дозамі пры курэнні выклікае нікатынізм. У склад тытунёвага дыму, акрамя нікаціну, уваходзяць некалькі дзясяткаў таксічных і канцэрагенных рэчываў. Некаторыя з іх утрымліваюцца ў тытунёвым лісце, іншыя ўтвараюцца пры яго апрацоўцы і гарэнні. Большасць канцэрагенных і мутагенных рэчываў утрымліваюцца ў цвёрдай фракцыі тытунёвага дыму (смале), якая затрымліваецца фільтрам. Змест смалы і нікаціну ў тытунёвым дыме можа быць розным і залежыць ад тыпу цыгарэт, фільтра, гатунку тытуню і яго апрацоўкі, якасці цыгарэтнай паперы. У большасці краін уведзены нарматывы на ўтрыманне нікаціну і смалы. Для смалы гэтыя нарматывы вар'іруюць ад 10-15 мг/сіг, а для нікаціну – 1-1,3 мг/сіг.
Не існуе бяспечнай цыгарэты і бяспечнага ўзроўню курэння. Адзіным найбольш эфектыўным спосабам зніжэння небяспекі для здароўя застаецца спыненне курэння.
Дадзеныя навуковых даследаванняў паказваюць, у таго, хто кінуў паліць:
- праз 8 гадзін узровень кіслароду ў крыві вяртаецца да нормы;
- праз 48 гадзін чалавек набывае нюх і густ;
- праз 1 месяц становіцца лягчэй дыхаць, знікаюць стомленасць, галаўны боль;
- праз 6 месяцаў праходзяць бранхіты, адновіцца сардэчны рытм;
- праз 1 год удвая змяншаецца магчымасць памерці ад ішэмічнай хваробы сэрца;
- праз 5 гадоў у 2 разы скарачаецца верагоднасць захварэць на анкалагічныя захворванні.
Задумайцеся пра сваё здароўе і здароўе сваіх блізкіх! Калі вы паліце – кідайце! Будзьце здаровыя!
ДЗ «Расонскі РЦГЗ», 2023 г.