1 сакавіка 2024 года – Міжнародны дзень барацьбы з наркаманіяй

Генеральная Асамблея ААН яшчэ ў 1987 годзе абвясціла 1 сакавіка Міжнародным днём барацьбы з наркаманіяй і незаконным абаротам наркотыкаў, вызначыўшы такім чынам усю важнасць праблемы.

Сёння наркаманія закранула ўсе краіны свету, колькасць спажыўцоў наркотыкаў перавышае 200 млн. чалавек. Каля 275 млн. чалавек ужывалі наркотыкі хаця б адзін раз. Па дадзеных Сусветнай арганізацыі аховы здароўя, у апошні час з-за ўжывання наркотыкаў штогод памірае прыблізна 450 тыс. чалавек. Па самых прыблізных ацэнках спецыялістаў, ад 3 да 4 працэнтаў жыхароў планеты ўжываюць наркотыкі.

Праблема наркаманій актуальная як для аховы здароўя, так і для грамадства ў цэлым. Гэта абумоўлена цяжкімі медыцынскімі і сацыяльнымі наступствамі злоўжывання псіхаактыўнымі рэчывамі, сярод якіх на першым месцы знаходзяцца характэрныя змены асобы. Да негатыўных медыцынскіх і сацыяльных наступстваў наркаманіі адносяцца: наяўнасць шэрагу саматычных захворванняў у пацыентаў, нізкі працэнт працоўнай занятасці, высокая частата крымінагенных паводзін і судзімасцяў, парушэнні сямейных сувязяў.

Захворванне на наркаманіі ў Віцебскай вобласці ў 2023 годзе вырасла да ўзроўню 2022 года на 7,1% і склала 54 выпадкі, або 4,95 на 100 тыс. насельніцтва. Пацыентаў з залежнасцю ад таксічных рэчываў выяўлена 14 чалавек (у 2022 годзе – 8 чалавек). Колькасць выяўленых спажыўцоў наркатычных і таксічных рэчываў з шкоднымі наступствамі склала 122 чалавекі і знізілася да ўзроўню 2022 года на 19,2%. Колькасць непаўналетніх у гэтых групах склала 17 чалавек (у 2022 годзе – 8 чалавек).

Захворванне на наркаманіі па вобласці склала 40,20 на 100 тыс. насельніцтва і знізілася да ўзроўню 2022 года на 5,2%, і застаецца адным з самых нізкіх у краіне.

У Віцебскай вобласці на 01.01.2024 пад назіраннем у наркалагічных кабінетах знаходзілася 1000 чалавек, якія ўжываюць ПАР, што ніжэй за паказчык 2022 года на 7,2

-залежнасць ад ненаркатычных рэчываў – 71 чалавек, што вышэй за ўзровень 2022 года на 9,86 % (64 чал.), непаўналетніх няма;

-ужыванне наркатычных рэчываў з шкоднымі наступствамі – 427 чал., што ніжэй за ўзровень 2022 года на 9,9% (474 чалавекі);

-ужыванне ненаркатычных рэчываў з шкоднымі наступствамі 63 чалавекі, што ніжэй за ўзровень 2022 года на 12,5% (72 чал.), з іх 7 непаўналетніх;

-65,8% (658 чал.) спажыўцоў наркатычных і ненаркатычных рэчываў складае ўзроставая група да 40 гадоў, з іх 1,6% непаўналетніх (16 чал.);

Найбольшае распаўсюджванне ўжывання наркотыкаў па-ранейшаму адзначаецца ў буйных гарадах вобласці (г. Віцебск, г. Орша, г. Полацк, г. Наваполацк) і некаторых раёнах (Аршанскі, Віцебскі).

З улічаных спажыўцоў псіхаактыўных рэчываў 44 чалавекі маюць вышэйшую адукацыю (4,4%), 365 чалавек маюць сярэднюю агульную адукацыю (36,5%), 573 чалавекі маюць сярэднюю спецыяльную адукацыю (57,3%).

Не маюць уласнай сям'і 813 зарэгістраваных спажыўцоў псіхаактыўных рэчываў (81,3%), з іх не мелі сям'і 137 чалавек (13,7%), разведзены – 137 чал. (13,7%), удаўцы – 11 чал. (1,1%).

Маюць судзімасць 257 чалавек (25,7%), з іх 98 чалавек (9,8%) судзімы 2 і больш разоў, у 49 чалавек (4,9%) судзімасць звязана з незаконным абаротам наркотыкаў.

Структура спажывання ПАР у Віцебскай вобласці:

-сярод назіраных наркаспажыўцоў ужываюць наркотыкі апіоіднай групы (апій, гераін) 231 чал., або 23,1% (у 2022 годзе – 256 чалавек, або 23,74%);

-ужываюць канабіноіды 245 чал., або 24,5% (у 2022 годзе – 262 чалавекі, або 24,30%);

-ужываюць псіхастымулятары 243 чал., або 24,3% (у 2022 годзе – 254 чалавекі, або 23,56%);

-ужываюць 2 і больш псіхаактыўных рэчываў 141 чал., або 14,1% (у 2022 годзе – 169 чалавек, або 9,27%);

Такім чынам, адзначаецца рост асоб, якія спажываюць псіхастымулятары, і асоб, якія пакутуюць палінаркаманіяй.

У 2023 годзе павялічылася колькасць праводзімых асведчанняў для вызначэння факту ўжывання наркатычных рэчываў з 844 да 1030.

Ва УАЗ «Віцебскі абласны клінічны цэнтр псіхіятрыі і наркалогіі», УАЗ «Полацкая абласная псіхіятрычная бальніца», Аршанскім псіханеўралагічным дыспансеры працуюць кабінеты замяшчальнай тэрапіі метадонам (або бупрэнорфінам). На праграме замяшчальнай тэрапіі на 01.01.2024 года знаходзілася 46 чалавек: 21 чалавек – у г. Віцебску, 22 чалавекі – у г. Полацку, 3 чалавекі – у г. Орша.

На базе падлеткавага наркалагічнага аддзялення УАЗ «ВАКЦПіН», размешчаным па адрасе: г. Віцебск, пр-т Маскоўскі, 64 (тэл. 68-94-38), працуе «Антынаркатычная пляцоўка», якая распрацавана з улікам актуальнага сярод непаўналетніх віртуальнага асяроддзя з выкарыстаннем у

У працы антынаркатычнай пляцоўкі выкарыстоўваюцца акуляры віртуальнай рэальнасці, якія паказваюць стан наркатычнага ап'янення, праграмна-апаратны комплекс «Шкодныя звычкі» з магчымасцю прасканаваць арганізм падлетка з дэманстрацыяй у рэальным часе ўплыву на арганізм розных згубных звычак (алкагалізм, курэнне (паленне), снюс, наркотыкі, лятучыя таксічныя рэчывы). Адбудавана пакой наркаспажыўца, з выкарыстаннем трэнажора-манекена з выносным электрычным кантролерам для адпрацоўкі прыёмаў сардэчна-лёгачнай рэанімацыі, 3-D органы чалавека ў рэальным памеры ў норме і з візуалізацыяй паталогій ад ужывання тых ці іншых псіхаактыўных рэчываў. А таксама працуе канферэнц-пакой, аснашчаная планшэтамі, ТВ устаноўкай для абмеркавання атрыманых ведаў і зваротнай сувязі.

Праца дадзенай «Антынаркатычнай пляцоўкі» нацэлена на фарміраванне ў непаўналетніх вопыту жыцця без наркотыкаў і навыкаў супраціву ўплыву асяроддзя, павышэння ўзроўню медыцынскіх і прававых ведаў.

Па пытаннях лячэння наркатычнай залежнасці, у тым ліку ананімна, можна звярнуцца ў УАЗ «Віцебскі абласны клінічны цэнтр псіхіятрыі і наркалогіі» у стацыянар па адрасе: пас. Віцьба, вул. Цэнтральная, 1-а, тэл. (8-0212) 69-29-85 або ў дыспансер па адрасе: г. Віцебск, вул. Камуністычная, 1\3, тэл. (8-0212) 61-45-80. Ананімная дапамога аказваецца спецыялістамі Цэнтра па адрасе: г. Віцебск, вул. Н. Церашковай, 30 (паліклініка №1 г. Віцебска, 4-ы паверх), тэлефон ананімнага рэгістратуры (8-0212) 61-45-76.

Кругласутачна працуе тэлефон даверу (8-0212) 61-60-60.

З студзеня 2024 года аддзяленне № 7 стацыянара УАЗ «ВАКЦПіН» ператворана ў рэабілітацыйнае наркалагічнае для лячэння і рэабілітацыі асоб, якія пакутуюць залежнасцю, на 30 ложкаў (пас. Віцьба, вул. Цэнтральная, 1а, загадчыца аддзялення Круціліна Марына Аляксандраўна, тэл. 69-29-87).

Аддзяленне рэабілітацыі пацыентаў з залежнасцю функцыянуе ва УАЗ «Полацкая абласная псіхіятрычная бальніца» па адрасе: (г. Полацк, вул. 23-х Гвардзейцаў, 4а, тэл. (8-02144) 43-57-37 – рэгістратура, (8-02144) 43-41-84 – наркалагічнае аддзяленне стацыянара).

Урач-псіхіятр-нарколаг дыспансера

УАЗ «Віцебскі абласны клінічны цэнтр

псіхіятрыі і наркалогіі»

І.Н. Шчалкунова