1 мая 2024 г. – Міжнародны «Дзень барацьбы з астмай»
Упершыню Міжнародны Астма-дзень адзначаўся ў 35 краінах у 1998 г. у рамках першай сусветнай сустрэчы па праблемах астмы. Яго мэтай з'яўляецца прыцягнуць увагу грамадскасці ўсяго свету да праблемы бранхіяльнай астмы.
Бранхіяльная астма — гэта хранічнае запаленчае захворванне дыхальных шляхоў, якое праяўляецца прыступамі дыхавіцы, што часта суправаджаюцца кашлем і могуць перарастаць у прыступы задухі. Гэта адбываецца з-за таго, што дыхальныя шляхі празмерна рэагуюць на розныя раздражняльнікі. У адказ на раздражэнне яны звужаюцца і выпрацоўваюць вялікую колькасць слізі, што парушае нармальны ток паветра пры дыханні.
Прычыны Бранхіяльнай астмы:
- Спадчыннасць. Вялікае значэнне маюць генетычныя аспекты ў пытанні прычын развіцця бранхіяльнай астмы.
- Прафесійныя фактары. Уплыў біялагічнай і мінеральнай пылу, у тым ліку драўнянай, мучнай, баваўнянай і г.д. Цяжкасць прафесійнай астмы ў асноўным вызначаецца працягласцю захворвання і выяўленасцю сімптомаў, не залежыць ад узросту, полу, шкоднага прафесійнага фактару, курэння.
- Экалагічныя фактары - выхлапныя газы, дым, павышаная вільготнасць, шкодныя выпарэнні і інш.
Сімптомы бранхіяльнай астмы:
Для клінічнай карціны бранхіяльнай астмы характэрны такія сімптомы, як парушэнне дыхання ў выглядзе дыхавіцы і кашаль. Дадзеныя сімптомы ўзнікаюць пасля кантакту з алергенам, што мае вялікае значэнне ў дыягностыцы. У людзей сезоннае павелічэнне ўзроўню ў паветры пэўных аэраалергенаў (напрыклад, пылок бярозы, травы і амброзіі) выклікае развіццё абвастрэнняў. Указаныя сімптомы могуць таксама развівацца пры кантакце з неспецыфічнымі рэчывамі (дымам, газамі, рэзкімі пахамі) або пасля фізічнай нагрузкі (так званая астма фізічнага напружання), могуць абвастрацца ў начныя гадзіны і памяншацца ў адказ на базавую тэрапію. Найбольш тыповым сімптомам бранхіяльнай астмы з'яўляецца прыступ удушша. Хворы робіць кароткі ўдых і без паўзы працяглы пакутлівы выдых, які суправаджаецца дыстанцыйнымі хрыпамі. Часта, асабліва пры зацяжных прыступах, узнікае боль у ніжняй частцы грудной клеткі, звязаная з напружанай працай дыяфрагмы. У перыяд абвастрэння адзначаюцца таксама сонлівасць, цяжкасці пры размове, тахікардыя. Надзіманая грудная клетка з'яўляецца следствам павышаных лёгкавых аб'ёмаў — неабходна забяспечваць «распраўленне» дыхальных шляхоў і раскрыццё дробных бронхаў. Паміж прыступамі ў хворых можа не назірацца ніякіх прыкмет хваробы.
Прафілактыка бранхіяльнай астмы
Прафілактыка бранхіяльнай астмы, як і любой іншай хваробы, бывае першаснай і другаснай. Першасная прафілактыка - гэта комплекс мер, накіраваных на папярэджанне ўзнікнення астмы. Другасная прафілактыка мае на мэце не дапусціць развіццё ўскладненняў хваробы, прадухіліць прыступы ўдушша ў тых людзей, якія ўжо хварэлі на астму раней або хварэюць у цяперашні момант. Асаблівы падыход да першаснай прафілактыкі павінен быць у людзей з высокай рызыкай захворвання бранхіяльнай астмай. Да іх адносяцца:
- курцы;
- асобы з спадчыннай схільнасцю да астмы, у тым ліку і дзеці, чые бацькі або бліжэйшыя сваякі пакутуюць ад удушша;
- якія перанеслі або пакутуюць на атопічны дэрматыт;
- якія перанеслі або пакутуюць любой формай алергіі (лекавая, сезонная, на прадукты харчавання і г.п.);
- якія маюць блізкіх сваякоў, якія перанеслі тую ці іншую алергію;
- асобы з прыкметамі бранхаабструктыўнага сіндрому, які ўзнікае пры розных (часцей прастудных) захворваннях дыхальнай сістэмы;
- рабочыя, чые ўмовы працы спрыяюць развіццю бранхіяльнай астмы (праца ў пыльных умовах, з рознымі лятучымі хімічнымі рэчывамі, у тым ліку парфумерыя, бытавая хімія і інш., фермеры).
- паляпшэнне экалагічнай абстаноўкі, наколькі гэта магчыма (напрыклад, пастаянная або часовая змена месца жыхарства);
- частая ўборка памяшканняў, мінімальная колькасць дываноў, мяккіх цацак, кніг у жылым памяшканні, асабліва ў спальнях;
- захаванне правілаў асабістай гігіены;
- сачыць за чысцінёй хатніх жывёл, а пажадана наогул іх не заводзіць;
- карыстацца гіпоаллергеннымі прадметамі побыту;
- правільнае і здаровае харчаванне якаснымі прадуктамі з мінімальнай колькасцю харчовых дабавак, стараннае мыццё прадуктаў, асабліва з крамы ці рынку;
- як мага менш карыстацца аэраалергенамі: дэзадаранты, асвяжальнікі паветра, парфумерыя, асабліва ў выглядзе спрэяў, і г.п.;
- паменшыць, а пры магчымасці кінуць паліць, у тым ліку выключыць пасіўнае курэнне;
- устараненне прафесійных шкоднасцей (калі нарастаюць прыкметы бранхіяльнай астмы, то найлепшым варыянтам з'яўляецца змена месца працы);
- прыём любых лекавых сродкаў толькі пасля кансультацыі лекара;
- устараненне ў найкароткія тэрміны любых алергічных праяў і абавязковае вызначэнне іх крыніцы;
- прадухіленне кантакту з загадзя вядомым прадуктам (прадметам), які выклікае алергію;
- своечасовае лячэнне рэспіраторных інфекцый;
- вядзенне здаровага ладу жыцця, умацаванне імунітэту, загартоўванне, рэгулярныя фізічныя практыкаванні.
- санаторна-курортнае прафілактычнае лячэнне ў месцах з марскім кліматам альбо на вышынных мясцінах.
Каб не дапусціць развіццё хваробы, усім пералічаным вышэй асобам неабходна звярнуць увагу на наступныя меры першаснай прафілактыкі бранхіяльнай астмы:
Цяжарным, каб папярэдзіць астму ў будучага дзіцяці, варта аднесціся да дадзенай прафілактыкі з асаблівай сур'ёзнасцю. Неабходна катэгарычна выключыць курэнне, своечасова лячыць алергію і інфекцыйныя захворванні, правільна харчавацца. Грудное выкормліванне - яшчэ адна дадатковая абарона дзіцяці ад бранхіяльнай астмы.
Памятайце пра прафілактыку ўзнікнення бранхіяльнай астмы і заставайцеся здаровымі.
ГУ «Расонскі РЦГЭ»,2024г.