Сусьветны дзень барацьбы супраць шаленства

Сусветны дзень барацьбы супраць шаленства або Сусветны дзень барацьбы з шаленствам — памятная дата, якая адзначаецца штогод 28 верасня, пачынаючы з 2007 года і прымеркавана да дня смерці французскага мікрабіёлага Луі Пастэра, які стварыў першую ў гісторыі вакцыну ад шаленства.

Мэта правядзення дня барацьбы супраць шаленства — павышэнне дасведчанасці і павышэнне інфармаванасці насельніцтва аб прафілактыцы шаленства, а таксама барацьбе з ім.

Шаленства ― асабліва небяспечнае смяротнае інфекцыйнае захворванне, выкліканае вірусам шаленства. Шаленства — прадухіляльная з дапамогай вакцын вірусная хвароба. Шаленства з'яўляецца вірусным зоанозам, да якога ўспрымальныя ўсе віды цеплакроўных жывёл, у першую чаргу – драпежныя жывёлы (сямейства сабачых, каціных, куніцавых, янотавых і іншых), могуць таксама хварэць грызуны, кажаны. Ад хворых шаленствам дзікіх жывёл могуць заразіцца хатнія, часцей за ўсё пры адсутнасці ў іх прышчэпак супраць шаленства і парушэнні ўмоў утрымання (самавыгул і іншае).

Сельскагаспадарчыя жывёлы (буйная рагатая жывёла, коні і іншыя траваедныя жывёлы) таксама могуць падвяргацца рызыцы заражэння шаленствам пры адсутнасці ў месцах іх утрымання і развядзення ўмоў, якія перашкаджаюць доступу на тэрыторыю дзікіх і безнаглядных жывёл (адсутнасць або парушэнне цэласнасці агароджы, выпас на неагароджанай тэрыторыі паблізу лясных масіваў і іншае).

Такім чынам, шаленства – вірусная інфекцыя, якая перадаецца ад жывёлы да жывёлы і ад жывёлы да чалавека пры цесным кантакце са слінай – укусах, драпінах, а таксама аслюненні пашкоджанай скуры і слізістых абалонак.

Найбольш небяспечныя для чалавека наступныя лакалізацыі пашкоджанняў, нанесеных жывёламі, – галава, твар, шыя, пальцы рук і ног, пэндзлі, ступні, геніталіі.

Інкубацыйны перыяд (схаваны перыяд ад моманту інфікавання да з'яўлення сімптомаў) пры шаленстве ў чалавека складае звычайна ад 10 дзён да 2 месяцаў, вядомыя выпадкі яго скарачэння да 5 дзён і падаўжэння да 1 года і больш.

Першыя сімптомы захворвання могуць праяўляцца лакальна ў месцы нанесенага пашкоджання ў выглядзе цягліцавых посвістаў, свербу, болю па ходзе нерваў. У пачатку захворвання адзначаюцца беспрычынная трывога, страх, павышаная адчувальнасць да светлавых і гукавых раздражняльнікаў, субфебрыльная тэмпература (37,1-38,0℃). Пазней могуць далучыцца прыступы вадабоязні: балючыя спазмы цягліц глоткі і гартані пры спробе піцця вадкасці, пры гуках вады, якая льецца. З кожным днём захворванне прагрэсуе, развіваюцца паралічы. Смерць наступае ад спынення дыхання і сардэчна-сасудзістай дзейнасці.

Як папярэдзіць ШАЛЕНСТВА:

пазбягаць кантакту з дзікімі і безнагляднымі жывёламі;
выконваць устаноўленыя правілы ўтрымання хатніх жывёл (сабак, катоў) і штогод у абавязковым парадку прадстаўляць сваіх гадаванцаў у ветэрынарную ўстанову для правядзення прафілактычных прышчэпак супраць шаленства;
пры з'яўленні змяненняў у паводзінах хатняй жывёлы, у выпадку атрымання ёю пашкоджанняў ад іншай жывёлы, смерці без бачных на тое прычын абавязкова звяртацца да ветэрынарнага спецыяліста для ўстанаўлення назірання або высвятлення прычыны смерці жывёлы;
ад укусаў жывёл часта пакутуюць дзеці, таму неабходна пастаянна праводзіць з імі тлумачальную працу па прафілактыцы шаленства;
пры з'яўленні дзікіх жывёл на асабістых падворках у сельскай мясцовасці, на тэрыторыі населеных пунктаў прыняць усе меры асабістай асцярожнасці і забеспячэння бяспекі блізкіх, паколькі здаровыя дзікія жывёлы, як правіла, пазбягаюць сустрэчы з чалавекам.
самым эфектыўным сродкам прафілактыкі шаленства з'яўляецца імунізацыя. У арсенале ў медыцынскіх работнікаў маюцца дастаткова эфектыўныя лекавыя сродкі (антырабічная вакцына і антырабічны імунаглабулін).

Калі кантакту з жывёлай, нават знешне здаровым, усё ж пазбегнуць не ўдалося, неабходна ў максімальна кароткія тэрміны самастойна правесці першасную апрацоўку раны – старанна прамыць раневую паверхню, на працягу не менш за 15 хвілін, пад праточнай вадой з мылам, апрацаваць краі раны 5% настойкай ёду або любым спіртазмяшчальным антысептыкам і неадкладна звярнуцца ў медыцынскую ўстанову да ўрача хірурга, траўматолага. Вельмі важна адначасова са зваротам да ўрача і пачаткам лячэбна-прафілактычнай антырабічнай імунізацыі, прыняць (па магчымасці) меры ў дачыненні да жывёлы – яго неабходна ізаляваць і звярнуцца да спецыялістаў ветэрынарнай службы для агляду жывёлы і арганізацыі назірання за ім, тэрмін якога складае 10 дзён з моманту кантакту (перыяд заразлівасці ў жывёл наступае за 3-10 дзён да з'яўлення клінічных прыкмет і доўжыцца ўвесь перыяд захворвання).

Прышчэпачны курс, з улікам вынікаў ветэрынарнага назірання за жывёлай, можа быць скарочаны па рашэнні ўрача, калі жывёла па заканчэнні перыяду назірання засталося здаровым.

За 9 месяцаў 2024 года ў Расонскім раёне зарэгістравана 8 выпадкаў укусаў людзей хатнімі і безнагляднымі жывёламі (сабакі, каты). Выпадкаў шаленства сярод жывёл за бягучы перыяд не зарэгістравана.

Ваша здароўе ў Вашых руках. Беражыце сябе і сваіх блізкіх!

ДУ «Расонскі РЦГЭ», 2024г.