29 верасня - Сусветны дзень сэрца
Сусветны дзень сэрца ўпершыню быў арганізаваны ў 1999 годзе па ініцыятыве Сусветнай федэрацыі сэрца. Гэту акцыю падтрымалі Сусветная арганізацыя аховы здароўя (СААЗ), ЮНЕСКА і іншыя значныя арганізацыі. Першапачаткова Дзень праводзіўся ў апошнюю нядзелю верасня, а з 2011 года мае фіксаваную дату — 29 верасня.
Сардэчна-сасудзістыя захворванні з'яўляюцца асноўнай прычынай смерці ў свеце. Да гэтых захворванняў адносяцца ішэмічная хвароба сэрца (інфаркты), цэрэбраваскулярная хвароба (інсульт), павышаны артэрыяльны ціск (гіпертанія), хвароба перыферычных артэрый, рэўматычная загана сэрца, прыроджаная загана сэрца і сардэчная недастатковасць.
Асноўнымі фактарамі рызыкі сардэчна-сасудзістых захворванняў з'яўляюцца:
-павышаны артэрыяльны ціск;
-павышаны ўзровень халестэрыну ў крыві;
-тытунекурэнне;
-недастатковае спажыванне агародніны і садавіны;
-залішняя вага;
-чрезмернае спажыванне алкаголю;
-маларухомы лад жыцця;
-стрэсы.
Прафілактыка сардэчна-сасудзістых захворванняў
1. Здаровае харчаванне. Мяркуе скарачэнне ў штодзённым рацыёне тлустых і смажаных страў, кандытарскіх тлушчаў, кафеіну, солі, цукру, курыных яек, і ўвядзенне марской рыбы, мяса птушкі нежырных гатункаў (без скуры), бабовых, суцэльназерневых круп. Важна павялічыць у рацыёне харчавання колькасць агародніны, садавіны і ягад у аб'ёме не менш за 500 грамаў штодня.
2. Барацьба з лішняй вагой. Усе людзі павінны сачыць за сваёй вагой, пры яе павышэнні неабходна выконваць нізкакаларыйную дыету і займацца фізкультурай. Важна ведаць свой індэкс масы цела (ІМТ), які па класіфікацыі Сусветнай арганізацыі аховы здароўя (СААЗ) у норме павінен складаць 18,5 – 25 вага ў кг/рост у м2
3. Барацьба з гіпадынаміяй. Пешыя шпацыры на свежым паветры (на працягу не менш за 30 хвілін штодня), заняткі спортам і фізкультурай з адэкватнай нагрузкай, адмова ад частага выкарыстання аўтамабіля або ліфта — усё гэта зніжае рызыку развіцця паталогій сэрца і сасудаў.
4. Адмова ад шкодных звычак. Мяркуе самастойную адмову ад курэння, алкаголю, наркотыкаў, або пазбаўленне ад гэтых згубных залежнасцей пры дапамозе спецыяльнага лячэння.
5. Барацьба са стрэсам. Уменне адэкватна рэагаваць на дробныя няўдачы, прыемнае зносіны з аднадумцамі і заняткі хобі, правільны рэжым працы і адпачынку, нармальны сон, музыкатэрапія — усе гэтыя меры дазволяць змяншаць колькасць стрэсавых сітуацый.
6. Самакантроль АД і своечасовае яго зніжэнне. Мае на ўвазе рэгулярнае вымярэнне АД па рэкамендацыях Еўрапейскага таварыства кардыёлагаў або пры ўзнікненні трывожных сімптомаў - сістэматычны прыём прызначаных урачом лекавых прэпаратаў. У норме АД не павінна перавышаць 140/90 мм рт. ст.
7. Сістэматычнае прафілактычнае абследаванне. Людзям, якія знаходзяцца ў групе рызыкі па развіцці паталогій сэрца і сасудаў або адзначаюць павышэнне паказчыкаў АД пры самастойным яго вымярэнні, неабходна своечасова наведваць урача, выконваць яго рэкамендацыі і праводзіць прафілактычныя абследаванні (вымярэнне АД, пульса, ЭКГ, Эха-КГ, аналізаў крыві і інш.).
8. Рэгулярны кантроль узроўню халестэрыну ў крыві. Усе людзі старэйшыя за 30 гадоў павінны штогод здаваць аналіз для вызначэння ўзроўню халестэрыну ў крыві. Максімальна дапушчальны ўзровень халестэрыну ў крыві – 5 ммоль/л.
9. Рэгулярны кантроль узроўню цукру ў крыві. Людзям пасля 40-45 гадоў варта здаваць аналіз крыві на цукар штогод. Максімальна дапушчальны ўзровень цукру ў крыві – 6,1 ммоль/л.
10.Прыём лекавых прэпаратаў. Мае на ўвазе прыём прызначаных кардыёлагам лекавых сродкаў тымі людзьмі, якія знаходзяцца ў групе рызыкі па развіцці паталогій сэрца і сасудаў.
У Вашых сілах стварыць у доме ўмовы для здаровага ладу жыцця!
Будзьце здаровыя!
ДПУ «Расонскі РЦГЗ», верасень 2024 г.