Прафілактыка цукровага дыябету

14 лістапада 2024 г. – Сусветны дзень барацьбы з дыябетам. Гэты дзень служыць важным напамінам усяму чалавецтву аб тым, што распаўсюджанасць захворвання няўхільна ўзрастае.

Дзень барацьбы з дыябетам адзначаецца з 1991 года для прыцягнення ўвагі сусветнай грамадскасці да праблемы цукровага дыябету.

Цукровы дыябет – гэта хвароба, якая характарызуецца хранічным павышэннем узроўню цукру ў крыві (гіперглікеміяй), якая развіваецца ў выніку недастатковай выпрацоўкі (сакрэцыі) інсуліну або зніжэння адчувальнасці клетак арганізма да інсуліну.

Цукровы дыябет з'яўляецца самым распаўсюджаным эндакрыналагічным захворваннем у свеце. Пачатковыя стадыі гэтага захворвання, на якіх яшчэ можна прыпыніць паталагічны працэс, працякаюць практычна бессімптомна – чалавек не адчувае болю і дыскамфорту, адзіным спосабам западозрыць яго з'яўляецца вызначэнне ўзроўню глюкозы крыві. Цукровы дыябет небяспечны сваімі ўскладненнямі. У хворых на дыябет узрастае рызыка інфарктаў, інсультаў. Нярэдкімі ўскладненнямі цукровага дыябету з'яўляюцца паражэнне органаў зроку, так званая дыябетычная рэтынапатыя, парушэнне функцыі нырак – дыябетычная нефрапатыя, і паражэнне перыферычных нерваў (полінейрапатыя) і сасудаў (ангiяпатыя) з утварэннем язваў і гангрэны ніжніх канечнасцяў.

Фактары рызыкі развіцця цукровага дыябету:

сямейная гісторыя цукровага дыябету (калі ў бацькоў або братоў, ці сясцёр ёсць цукровы дыябет);
узрост старэйшы за 45 гадоў;
нізкая фізічная актыўнасць;
лішняя маса цела і атлусценне;
артарыяльная гіпертэнзія.

Цукровы дыябет існуе двух тыпаў:

1.Цукровы дыябет 1 тыпу узнікае з прычыны недастатковай выпрацоўкі інсуліну падстраўнікавай залозай, у дзіцячым і юнацкім узросце. Выяўляецца захворванне пры выяўленні ў крыві высокага стартавага ўзроўню глюкозы ў маладым узросце. Узровень інсуліну ў крыві ў такіх пацыентаў зніжаны. Для лячэння пацыентаў з цукровым дыябетам 1 тыпу выкарыстоўваюць інсулінатэрапію.

2. Цукровы дыябет 2 тыпу больш распаўсюджаны. Характарызуецца тым, што інсулін выпрацоўваецца не толькі ў неабходным, але і ў большым аб'ёме, аднак ён не знаходзіць прымянення, бо клеткі тканін не засвойваюць яго. Дыябет 2 тыпу можа не парушаць сінтэз інсуліну падстраўнікавай залозай, што правакуе некалькі іншыя сімптомы, бо асноўныя змены, якія адбываюцца ў арганізме, датычацца зніжэння адчувальнасці ўсіх тканін да інсуліну:

Адчуванне смагі, сухасць у роце;
Зніжэнне адчувальнасці;
Сутаргі ў ніжніх канечнасцях;
Сверб у пахвіне;
Павольнае зажыўленне ран;
З'яўленне скурных праблем (інфекцыі, грыбкі);
Зніжэнне цягліцавага тонусу, агульная стомленасць;
Сонлівасць;
Паніжэнне ўзроўню імунітэту;
Паступовае павышэнне вагі, атлусценне;
Праблемы са станам валасоў і пазногцяў.

З прычыны таго, што прычыны ўзнікнення цукровага дыябету 1 і 2 тыпаў розныя, то і прафілактычныя мерапрыемствы некалькі адрозніваюцца.

Прафілактыка дыябету

Прафілактычныя меры для цукровага дыябету 1 тыпу:
Цукровы дыябет 1 тыпу прадухіліць немагчыма, аднак выкананне некаторых рэкамендацый можа дапамагчы затрымаць, прыпыніць развіццё захворвання.

правільнае харчаванне. Неабходна сачыць за колькасцю штучных дабавак, якія ўжываюцца ў ежу, зніжаць спажыванне кансерваваных прадуктаў, багатых на тлушчы, вугляводы. Рацыён павінен быць разнастайным, збалансаваным, а таксама ўключаць садавіну і гародніну.
прадухіленне інфекцыйных і вірусных захворванняў, якія з'яўляюцца аднымі з прычын развіцця цукровага дыябету.
адмова ад алкаголю і тытуню. Вядома, што шкода ад гэтых прадуктаў велізарная для кожнага арганізма, адмовіўшыся ад ужывання алкагольных напояў, а таксама курэння можна істотна паменшыць рызыку захворвання на цукровы дыябет.

Да групы рызыкі захворвання на цукровы дыябет 2 тыпу адносяцца людзі ва ўзросце старэйшыя за 45 гадоў, а таксама тыя, хто мае сваякоў з цукровым дыябетам. Своечасовая праверка ўзроўню глюкозы дазволіць выявіць хваробу на ранніх стадыях і своечасова пачаць лячэнне.

Паколькі асноўнай прычынай развіцця цукровага дыябету, акрамя спадчыннасці, з'яўляецца атлусценне, то прафілактыка цукровага дыябету 2 тыпу павінна пачынацца з карэкціроўкі харчавання, умеранай фізічнай актыўнасці, кантролю вагі, захавання душэўнай раўнавагі, кантролю за эмацыйным станам, рэгулярнага праходжання медыцынскіх абследаванняў, дыспансерызацыі.

Уважліва ставіцеся да свайго здароўя. Беражыце сябе!

ДПУ «Расонскі РЦГЭ», лістапад 2024 г.