Расонскі раён размешчаны на паўночным захадзе Беларусі. Лясы, шматлікія азёры, рэкі, дзіўныя ландшафты, разнастайная фаўна і флора сустракаецца тут на кожным кроку.
Існуе версія, што назва раённага цэнтра паходзіць ад слова «росы». Сапраўды, гэта край чыстых, крыштальных расы. Упрыгожаннем і багаццем Расоншчыны з'яўляюцца 192 азёры агульнай плошчай 8 009 га, рака Дрыса з прытокамі Свольна, Нішча, Нешчарда, іншыя рэкі і рэчкі. 133 818 гектараў, або 69,4 працэнта тэрыторыі раёна займаюць лясы. Тут водзіцца шмат дзічы, лясы багатыя экалагічна чыстымі грыбамі і ягадамі. Няма нічога прыгажэйшага, чым атрымліваць асалоду ад гэтымі багаццямі прыроды, лавіць рыбу на возеры ці рэчцы, блукаць па грыбных месцах у напоўненым кіслародам лесе, выпіць крынічнай вады.
Расонскі раён створаны 17 ліпеня 1924 года. Гэта 128 населеных пунктаў з райцэнтрам – гарадскім пасёлкам Расоны. Плошча раёна – 1,9 тысячы квадратных кіламетраў.
У лістападзе 1917 года ў раёне ўстаноўлена Савецкая ўлада. З лютага 1919 па сакавік 1924 года ён уваходзіць у склад РСФСР.
Першае згадванне пра Расоны адносіцца да 1552 года. У той час тут было «7 дымоў» (гаспадаркі, якія лічыліся падатковай адзінкай у Старажытнай Русі).
Раён быў сведкам і арэнай многіх гістарычна важных падзей. У гады Лівонскай вайны ля зліцця рэк Нішча і Дрыса ў 1566 годзе рускімі войскамі была закладзена крэпасць «Сокал». Гэта быў адзін з наймацнейшых замкаў таго часу: ён меў адзінаццаць вежаў і быў акружаны драўлянай сцяной, валам і ровам. Але войны робяць сваё… Сакалінскі замак існаваў усяго толькі 13 гадоў, а менавіта па 11 верасня 1579 г. У гэты дзень пасля ўпартага супраціву рускага гарнізона ён быў узяты літоўскімі войскамі і спалены. У поўным зборы рускіх летапісаў гаворыцца, што пры ўзяцці «Сокала» загінула больш за 40 000 чалавек, аднак гэта адназначна перабольшаныя дадзеныя. Яны абвяргаюцца нават відавочна прыхільным лістом Людовіка Баромскага да папскага нунцыя ў Польшчы з Полацка ад 14 верасня. 1579 г., дзе гаворыцца пра тое, што падчас пажару забіта да 4-х тысяч і гэта былі не шараговыя ці простыя воіны, а цвет маскоўскага войска.
18-19 ліпеня 1812 года пад Клясціцамі авангард рускага корпуса Вітгенштэйна пад кіраўніцтвам генерала Якава Пятровіча Кульнева нанёс першае значнае паражэнне французскаму корпусу маршала Удзіно. Захоплена дзевяцьсот палонных і вялікі абоз праціўніка. Перамога пад Клясціцамі ўзняла дух нашай арміі і папярэдзіла нашэсце Напалеона на Пецярбург.
У гісторыю Росанскага краю ўпісана імя яшчэ аднаго праслаўленага ваеннага дзеяча віцэ-адмірала Іларыёна Апанасьевіча Павалішына. За адзнаку ў бітве 6 ліпеня 1790 года І. А. Павалішына ўзвялі ў віцэ-адміралы і ўзнагародзілі ордэнам Св. Георгія 2-й ступені. 8 верасня 1790 года "за пахвальную службу і за храбрыя і выдатныя яго подзвігі ў бітвах" ён атрымаў у дар шпагу з брыльянтамі і 600 душ сялян у Полацкай губерні. Маёнтак адмірала знаходзіўся недалёка ад в. Янкавічы і насіў назву Павалішына. У народзе ён запомніўся вельмі добрым і шчодрым да сваіх прыгонных. Ён пабудаваў царкву і ўпершыню заснаваў бальніцу для сваіх сялян, дзе лячыў лекар з дыпломам. Будынкі не захаваліся, але на падмурку бальніцы стаіць школа. У лістападзе 2014 года ў ходзе расійска-беларускай акцыі, прымеркаванай да 275-годдзя з дня нараджэння І. А. Павалішына, руху «Марское братэрства - не рушыма!» былі ўсталяваны два памятныя знакі ў яго гонар. Адзін у г. п. Росаны каля музея баявога садружнасці, іншы памятны знак усталяваны ў гістарычным месцы - каля дубоў Павалішына, якія віцэ-адмірал пасадзіў у гонар сваіх сыноў.
У XVII-XIX стагоддзях характэрнымі для тэрыторыі раёна былі ўзвядзенне архітэктурна-паркавых рэзідэнцый (сядзіба Глазко і іншыя), паркавае і праваслаўнае культавае будаўніцтва. У вёсках было шмат цэркваў, у Гарбачаве, у Дмітровым Мосце – касцёлы. Цяпер адроджана і дзейнічае Свята-Узнясенская царква ў Росанах (1879 год).
У вёсцы Традовічы на Росаншчыне невялікім маёнткам і нерухомасцю валодалі браты Іван і Францыск Скарыны. У 1936 годзе тут нарадзіўся беларускі паэт Генадзь Бураўкін. На беразе возера Нешчарда ў вёсцы Мурагі прайшлі дзяцінства і юнацтва вядомага беларускага літаратара, аўтара прозаічнага зборніка «Шляхціч Завальня...», вершаў “Гараліца”, “Дзве бярозы” Яна Баршчэўскага. У 1997 годзе тут усталяваны помнік знакамітаму земляку.
На Росаншчыне бывалі Янка Купала, тут працаваў Янка Скрыган. У вёсцы Калюціна нарадзіўся драматург Мікалай Матукоўскі.
Расонскі раён – край партызанскай славы. З першых дзён Вялікай Айчыннай вайны тут разгарнулася шырокая падпольная, а неўзабаве і партызанская барацьба з нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Адным з арганізатараў і кіраўнікоў падполля і партызанскага руху быў настаўнік Расонскай сярэдняй школы Пётр Міронавіч Машэраў. Дзейнымі тут партызанскімі брыгадамі ўжо да канца 1942 года раён быў вызвалены ад акупантаў.
Ненапаўняльныя страты панесла Расоншчына ў гады вайны. Гітлераўскія катавалі забілі, спалілі, замучылі, павесілі тут тысячы мірных жыхароў. Калі да вайны насельніцтва складала 37 311 чалавек, то пасля вызвалення раёна засталося 17 031.
Месцам памяці і скорботы стаў мемарыяльны сквер у райцэнтры, дзе спачывае прах больш чым 2000 воінаў, партызан і мірных жыхароў, якія сталі ахвярамі фашысцкай агрэсіі. У Расонах дзейнічае Музей баявой садружнасці.
Ёсць музей пад адкрытым небам недалёка ад в. Роўнае Поле, на месцы стаянкі партызанскай брыгады імя Ракасоўскага, камісарам якой быў П.М. Машэраў. Падзеям 1812 года і 1941-1945 гадоў прысвечаны мемарыяльны комплекс у вёсцы Клясціцы. Таксама ў ДУА «Клясціцкая дзіцячы сад-сярэдняя школа ім. В. А. Хамчаноўскага» дзейнічае школьны музей Народнай славы, які прадстаўлены двума заламі, прысвечанымі Вялікай Айчыннай вайне і Айчыннай вайне 1812 года, а таксама этнаграфічнай экспазіцыяй «Наперад у мінулае».
Аграпрамысловы комплекс раёна прадстаўлены філіялам "Клясціцы-Агра" ААТ "Полацкі малочны камбінат". Агульная плошча сельскагаспадарчых угоддзяў складае 20,36 тысяч гектараў. Гаспадаркі раёна спецыялізуюцца на малочна-мясным жывёлагадоўлі і вытворчасці збожжа.
Асноўнай галіной прамысловай вытворчасці раёна з'яўляецца лесаперапрацоўка. Гэтым актыўна займаецца ДЛГУ «Расонскі лясгас», прыватнае прадпрыемства «Эфект», прыватнае прадпрыемства «ЛМФ ПЛЮС». У межах рэалізацыі энергазберагальных мерапрыемстваў ДЛГУ «Расонскі лясгас» арганізаваў вытворчасць паліўнай шчэпкі, у тым ліку для новай кацельні на мясцовых відах паліва УП ЖКГ.
Развіваецца паляўнічая гаспадарка. На Расоншчыне 36 тысяч гектараў лясных і 6 тысяч вода-балотных угоддзяў. Апошнія гады значна павялічылася колькасць дзікіх жывёл.
У лясах раёна налічваецца 879 ласёў, 1491 дзік, 774 казулі, 1186 глушцоў, 1000 цецерукоў, сустракаецца мядзведзь, растуць папуляцыі зайца-русака, бабра.
З мэтай захавання натуральнага стану ўнікальных прыродных багаццяў на тэрыторыі раёна ўтвораны два ландшафтныя заказьнікі рэспубліканскага значэння – «Сіньша» і «Чырвоны Бор». На тэрыторыі заказьніка «Сіньша» размешчаны каскад азёр, злучаных паміж сабой ракой Дрысай. На воднай роўнядзі аднаго з азёр заказьніка прарастае рэліктавая расліна чылім, або вадзяны арэх. Плошча заказьніка «Чырвоны Бор» – 34 234 га. Тут развіты рэдкія для Беларусі прыродныя ландшафты. І