Парадак рэгістрацыі грамадзян беспрацоўнымі

Грамадзяне пры звароце ў органы па працы, занятасці і сацыяльнай абароне могуць быць зарэгістраваны беспрацоўнымі або грамадзянамі, якія звярнуліся па пытаннях працаўладкавання.

Беспрацоўнымі рэгіструюцца грамадзяне Рэспублікі Беларусь, замежныя грамадзяне і асобы без грамадзянства, якія пастаянна пражываюць у Рэспубліцы Беларусь, замежныя грамадзяне і асобы без грамадзянства, якім прадастаўлены статус бежанца або прытулак у Рэспубліцы Беларусь, якія не маюць працы, за якую павінна выплачвацца заработная плата, не атрымліваючыя ўзнагароджанне па грамадзянска-прававым дагаворы, а таксама не ажыццяўляючыя іншую дзейнасць, якая прыносіць даход.

Рэгістрацыя грамадзян беспрацоўнымі і грамадзянамі, якія звярнуліся па пытаннях працаўладкавання, ажыццяўляецца органамі па працы, занятасці і сацыяльнай абароне па месцы жыхарства (месцы знаходжання) пры асабістым звароце.

Грамадзяне, якія ва ўстаноўленым заканадаўствам парадку не могуць быць зарэгістраваны беспрацоўнымі, замежныя грамадзяне і асобы без грамадзянства, якія звяртаюцца за прадастаўленнем статусу бежанца або дадатковай абароны альбо прытулку ў Рэспубліцы Беларусь, і замежныя грамадзяне і асобы без грамадзянства, якім прадастаўлена дадатковая абарона ў Рэспубліцы Беларусь, улічваюцца ў органе па працы, занятасці і сацыяльнай абароне ў якасці грамадзян, якія звяртаюцца па пытаннях працаўладкавання.

Беспрацоўнымі не могуць быць зарэгістраваны грамадзяне

  • занятыя грамадзяне:
  • працуючыя па працоўным дагаворы або выконваючыя работы ў юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў па грамадзянска-прававых дагаворах, прадметам якіх з'яўляецца выкананне работ (аказанне паслуг, стварэнне аб'ектаў інтэлектуальнай уласнасці), за выключэннем грамадзян, занятых на аплатных грамадскіх работах па накіраванні органаў па працы, занятасці і сацыяльнай абароне;
  • працуючыя па працоўным дагаворы або ажыццяўляючыя дзейнасць у юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў па грамадзянска-прававым дагаворы, за выключэннем грамадзян, занятых на аплатных часовых работах па накіраванні органаў па працы, занятасці і сацыяльнай абароне;
  • ажыццяўляючыя індывідуальную прадпрымальніцкую дзейнасць;
  • ажыццяўляючыя догляд за дзіцем ва ўзросце да трох гадоў, дзіцем-інвалідам ва ўзросце да 18 гадоў, дзіцем ва ўзросце да 18 гадоў, інфікаваным вірусам імунадэфіцыту чалавека, а таксама за інвалідам I групы альбо асобай, якая дасягнула 80-гадовага ўзросту;
  • праходзячыя дзяржаўную грамадзянскую службу без заключэння працоўнага дагавора ў адпаведнасці з Законам Рэспублікі Беларусь ад 1 чэрвеня 2022 г. № 175-З «Аб дзяржаўнай службе»;
  • праходзячыя ваенную службу, службу ў ваенізаваных арганізацыях або альтэрнатыўную службу;
  • з'яўляючыяся заснавальнікамі (удзельнікамі, членамі) юрыдычных асоб, за выключэннем заснавальнікаў (удзельнікаў) акцыянерных таварыстваў і членаў некамерцыйных арганізацый;
  • з'яўляючыяся адвакатамі, натарыусамі.
  • не дасягнуўшыя 16-гадовага ўзросту;
    • якім у адпаведнасці з заканадаўствам прызначаны пенсія па ўзросце, за выслугу гадоў, прафесійная пенсія, сацыяльная пенсія пры дасягненні ўзросту 60 гадоў жанчынамі, 65 гадоў мужчынамі;
    • прызнаныя па выніках медыка-сацыяльнай экспертызы непрацаздольнымі;
    • адбываючыя пакаранне па прыгаворы суда ў выглядзе выпраўленчых работ, абмежавання волі, арышту, пазбаўлення волі на пэўны тэрмін або пажыццёвага пазбаўлення волі;
    • якія знаходзяцца ў лячэбна-працоўных прафілакторыях;
    • з'яўляючыяся абавязанымі асобамі, у дачыненні да якіх вынесена рашэнне аб працаўладкаванні ў вызначэнні аб судовым загадзе аб спагнанні расходаў, затрачаных дзяржавай на ўтрыманне дзяцей, якія знаходзяцца на дзяржаўным забеспячэнні, рашэнні аб пазбаўленні бацькоўскіх правоў, аб адабранні дзіцяці без пазбаўлення бацькоўскіх правоў, аб спагнанні расходаў, затрачаных дзяржавай на ўтрыманне дзяцей, якія знаходзяцца на дзяржаўным забеспячэнні;
    • якія прадставілі для рэгістрацыі беспрацоўнымі дакументы, якія змяшчаюць загадзя ілжывыя звесткі аб адсутнасці работы і заработнай плаце (узнагароджанні па грамадзянска-прававым дагаворы, іншым даходзе;
    • якія навучаюцца ў дзённай форме атрымання адукацыі ў установах адукацыі, арганізацыях, якія рэалізуюць адукацыйныя праграмы навукова-арыентаванай адукацыі, іншых арганізацыях, у індывідуальных прадпрымальнікаў, якім у адпаведнасці з заканадаўствам прадастаўлена права ажыццяўляць адукацыйную дзейнасць;
    • з'яўляючыяся выпускнікамі, маладымі спецыялістамі, маладымі рабочымі (служачымі), якім месца работы прадастаўлена шляхам размеркавання, працаўладкавання ў кошт броні, пераразмеркавання, накіраванымі, пераналаджанымі на працу і не адпрацаваўшымі ўстаноўленыя заканадаўствам аб адукацыі тэрміны абавязковай работы.

    Грамадзянамі, якія звярнуліся па пытаннях працаўладкавання, не могуць быць зарэгістраваны грамадзяне:

    • зарэгістраваныя беспрацоўнымі;
    • якія не дасягнулі 14-гадовага ўзросту;
    • прызнаныя па выніках медыка-сацыяльнай экспертызы непрацаздольнымі;
    • адбываючыя пакаранне па прыгаворы суда ў выглядзе абмежавання волі з накіраваннем у папраўчую ўстанову адкрытага тыпу, арышту, пазбаўлення волі на пэўны тэрмін або пажыццёвага пазбаўлення волі;
    • якія знаходзяцца ў лячэбна-працоўных прафілакторыях.

    Грамадзяне, раней знятыя з уліку па наступных падставах: 

    • неяўка без паважных прычын на перамовы да двух наймальнікаў па пытанні аб працаўладкаванні на працягу двух рабочых дзён з дня выдачы органам па працы, занятасці і сацыяльнай абароне накіравання на працу;
    • падача пісьмовай заявы аб адмове ад паслуг органаў па працы, занятасці і сацыяльнай абароне;
    • неяўка без паважных прычын больш за два месяцы з дня апошняй з'яўлення ў орган па працы, занятасці і сацыяльнай абароне па запрашэнні гэтага органа;
    • атрыманне дапамогі па беспрацоўі на падставе падробленых, несапраўдных дакументаў або недакладных звестак;
    • адмова ад двух прапаноў прыдатнай працы або ад двух прапаноў праходжання навучання па накіраванні органаў па працы, занятасці і сацыяльнай абароне;
    • датэрміновае спыненне з беспрацоўным, накіраваным на навучанне органам па працы, занятасці і сацыяльнай абароне, адукацыйных адносін (адлічэнне) па падставах, прадугледжаных падпунктам 4.2 пункта 4, падпунктамі 5.2, 5.5, 5.11, 5.13 і 5.16 пункта 5 артыкула 68 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адукацыі;
    • адмова ад працаўладкавання да наймальніка, з якім заключаны дагавор аб навучанні і працаўладкаванні паміж органам па працы, занятасці і сацыяльнай абароне, беспрацоўным і наймальнікам (далей – трохбаковы дагавор);
    • заканчэнне 12 каляндарных месяцаў з дня рэгістрацыі беспрацоўным у органе па працы, занятасці і сацыяльнай абароне без уліку перыяду праходжання ім навучання

    паўторна могуць быць зарэгістраваны ў якасці беспрацоўных па заканчэнні 12-месячнага перыяду з дня апошняга зняцця іх з уліку.

    Грамадзяне, у дачыненні да якіх судом прыняты рашэнні аб спагнанні на карысць органаў па працы, занятасці і сацыяльнай абароне сум выплачаных ім дапамог па беспрацоўі, стыпендый, дапамог па цяжарнасці і родах, матэрыяльнай дапамогі, субсідый для арганізацыі прадпрымальніцкай дзейнасці (індывідуальнай прадпрымальніцкай дзейнасці), грашовых выплат пры перасяленні ў сувязі з пераездам на працу ў іншую мясцовасць, а таксама фактычных затрат органаў па працы, занятасці і сацыяльнай абароне, звязаных з арганізацыяй іх навучання, паўторна могуць быць зарэгістраваны беспрацоўнымі па заканчэнні 12 месяцаў з дня апошняга зняцця іх з уліку пры ўмове поўнага пагашэння спаганяемых сродкаў.

Пры звароце грамадзянінам запаўняецца картка, на падставе якой органам па працы, занятасці і сацыяльнай абароне заводзіцца на беспрацоўнага рэгістрацыйная картка і афармляецца асабістая справа, а на грамадзяніна, які звяртаецца па пытаннях працаўладкавання, – рэгістрацыйная картка.

Дакументы і (або) звесткі, якія прадстаўляюцца грамадзянінам для рэгістрацыі беспрацоўнымі: 

  • пашпарт або іншы дакумент, які сведчыць асобу;
  • пасведчанне (даведка) аб рэгістрацыі па месцы знаходжання – для грамадзян, якія рэгіструюцца па месцы знаходжання, за выключэннем выпадкаў рэгістрацыі па біяметрычных дакументах, якія сведчаць асобу;
  • працоўная кніжка (за выключэннем выпадкаў, калі заканадаўчымі актамі не прадугледжана яе запаўненне), а пры яе адсутнасці – даведка аб перыядзе працы, службы па апошнім месцы працы – для асоб, якія ажыццяўлялі працоўную дзейнасць;
  • грамадзянска-прававы дагавор і дакумент, які пацвярджае датэрміновае скасаванне дагавора (пры іх наяўнасці), – для асоб, якія выконвалі работы ў юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў па грамадзянска-прававых дагаворах, прадметам якіх з'яўлялася выкананне работ (аказанне паслуг, стварэнне аб'ектаў інтэлектуальнай уласнасці);
  • дакумент аб адукацыі, дакумент аб навучанні;
  • дакумент, які пацвярджае знаходжанне ў лячэбна-працоўным прафілакторыі, – для асоб, якія спынілі знаходжанне ў лячэбна-працоўным прафілакторыі;
    • ваенны білет – для асоб, звольненых з ваеннай або альтэрнатыўнай службы, а таксама службы ў органах унутраных спраў, Следчым камітэце, Дзяржаўным камітэце судовых экспертыз, органах фінансавых расследаванняў Камітэта дзяржаўнага кантролю, органах і падраздзяленнях па надзвычайных сітуацыях;
    • даведка аб вызваленні – для асоб, вызваленых ад пакарання ў выглядзе абмежавання волі з накіраваннем у папраўчую установу адкрытага тыпу, пазбаўлення волі на пэўны тэрмін;
    • даведка аб самастойным працаўладкаванні – у выпадку звароту ў тэрмін абавязковай працы па размеркаванні выпускнікоў, якія атрымалі вышэйшую, сярэднюю спецыяльную, прафесійна-тэхнічную адукацыю ў дзённай форме атрымання адукацыі за кошт сродкаў рэспубліканскага і (або) мясцовых бюджэтаў;
    • заключэнне ўрачэбна-кансультацыйнай камісіі – для асоб, якія маюць абмежаванні па стане здароўя да працы;
    • індывідуальная праграма рэабілітацыі, абілітацыі інваліда або індывідуальная праграма рэабілітацыі, абілітацыі дзіцяці-інваліда – для інвалідаў;
    • дакумент, які пацвярджае статус дзяцей-сірот і дзяцей, якія засталіся без апекі бацькоў, а таксама статус асоб з ліку дзяцей-сірот і дзяцей, якія засталіся без апекі бацькоў.

    Зняцце з уліку беспрацоўных ажыццяўляецца ў выпадку:

    • працаўладкавання, а таксама наступлення іншых абставін, пры наяўнасці якіх грамадзянін лічыцца занятым у адпаведнасці са стаццёй Закона аб занятасці насельніцтва;
    • неяўкi без уважлiвых прычын на перамовы да двух наймальнікаў па пытанні аб працаўладкаванні на працягу двух рабочых дзён з дня выдачы органам па працы, занятасці і сацыяльнай абароне накіравання на працу;
    • падачы пісьмовай заявы аб адмове ад паслуг органаў па працы, занятасці і сацыяльнай абароне;
    • неяўкi без уважлiвых прычын больш двух месяцаў з дня апошняй яўкі ў орган па працы, занятасці і сацыяльнай абароне па запрашэнні гэтага органа;
    • атрымання дапамогі па беспрацоўі на падставе падробленых, несапраўдных дакументаў або недакладных звестак;
    • прызначэння ў адпаведнасці з заканадаўствам аб пенсійным забеспячэнні пенсіі па ўзросце, за выслугу гадоў, прафесійнай пенсіі, сацыяльнай пенсіі пры дасягненні ўзросту 60 гадоў жанчынамі, 65 гадоў мужчынамі;
    • адмова ад двух прапаноў прыдатнай працы або ад двух прапаноў праходжання навучання па накіраванні органаў па працы, занятасці і сацыяльнай абароне;
    • падача пісьмовай заявы аб зняцці з уліку беспрацоўных у сувязі са змяненнем месца жыхарства (месца знаходжання);
    • датэрміновае спыненне з беспрацоўным, накіраваным на навучанне органам па працы, занятасці і сацыяльнай абароне, адукацыйных адносін (адлічэння) па падставах, прадугледжаных у падпункце 4.2 пункта 4, падпунктах 5.2, 5.5, 5.11, 5.13 і 5.16 пункта 5 артыкула 68 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адукацыі;
    • адмова ад працаўладкавання да наймальніка, з якім заключаны дагавор аб навучанні і працаўладкаванні паміж органам па працы, занятасці і сацыяльнай абароне, беспрацоўным і наймальнікам (далей – трохбаковы дагавор);
    • заканчэнне 12 каляндарных месяцаў з дня рэгістрацыі беспрацоўным у органе па працы, занятасці і сацыяльнай абароне без уліку перыяду праходжання ім навучання;
    • асуджэнне па прыгаворы суда да папраўчых работ, абмежавання волі з накіраваннем у папраўчую ўстанову адкрытага тыпу, арышту, пазбаўлення волі на пэўны тэрмін або пажыццёвага пазбаўлення волі, накіраванне ў лячэбна-працоўны прафілакторый;
    • прызнанне па выніках медыка-сацыяльнай экспертызы непрацаздольным;
    • вынясенне ў дачыненні да беспрацоўнага, які з'яўляецца абавязанай асобай, судовага пастановы аб працаўладкаванні;
    • прыём (залічэнне) ва ўстанову адукацыі, арганізацыю, якая рэалізуе адукацыйныя праграмы навукова-арыентаванай адукацыі, іншую арганізацыю, да індывідуальнага прадпрымальніка, якім у адпаведнасці з заканадаўствам прадастаўлена права ажыццяўляць адукацыйную дзейнасць, для атрымання адукацыі ў дзённай форме атрымання адукацыі, за выключэннем прыёму (залічэння) беспрацоўнага, накіраванага на навучанне органам па працы, занятасці і сацыяльнай абароне;
    • смерць.

    Дакументы і (або) звесткі, якія прадстаўляюцца грамадзянінам для рэгістрацыі грамадзянінам, які звярнуўся па пытаннях працаўладкавання:

    • пашпарт або іншы дакумент, які сведчыць асобу;
    • індывідуальная праграма рэабілітацыі, абілітацыі інваліда або індывідуальная праграма рэабілітацыі, абілітацыі дзіцяці-інваліда – для інвалідаў.

    Зняцце з уліку грамадзяніна, які звярнуўся па пытаннях працаўладкавання, за выключэннем абавязаных асоб, ажыццяўляецца ў выпадку:

    • працаўладкавання;
    • падачы пісьмовай заявы аб адмове ад паслуг органаў па працы, занятасці і сацыяльнай абароне;
    • нез'яўлення без уважлівых прычын больш за два месяцы з дня апошняга з'яўлення ў орган па працы, занятасці і сацыяльнай абароне;
    • прызнання па выніках медыка-сацыяльнай экспертызы непрацаздольным;
    • заканчэння 12 каляндарных месяцаў з дня рэгістрацыі ў органе па працы, занятасці і сацыяльнай абароне;
    • асуджэння па прыгаворы суда да абмежавання волі з накіраваннем у папраўчую установу адкрытага тыпу, арышту, пазбаўлення волі на пэўны тэрмін або пажыццёвага пазбаўлення волі, накіравання ў лячэбна-працоўны прафілакторый;
    • смерці.

    Зняцце абавязанай асобы з уліку грамадзян, якія звярнуліся па пытаннях працаўладкавання, ажыццяўляецца ў выпадку:

    • працаўладкавання;
    • асуджэння па прыгаворы суда да абмежавання волі з накіраваннем у папраўчую установу адкрытага тыпу, арышту, пазбаўлення волі на пэўны тэрмін або пажыццёвага пазбаўлення волі, накіравання ў лячэбна-працоўны прафілакторый;
    • смерці, прызнання судом без вестак адсутным або абвяшчэння памерлым. 

    Выконваюцца наступныя адміністрацыйныя працэдуры, згодна
    пераліку адміністрацыйных працэдур, зацверджаных Указам Прэзідэнта
    Рэспублікі Беларусь ад 26.04.2010 года № 200 «Аб адміністрацыйных працэдурах, якія ажыццяўляюцца дзяржаўнымі органамі і іншымі арганізацыямі па заявах грамадзян»

    2.2. Выдача даведкі аб месцы працы, службы і займаемай пасадзе (у дачыненні да асоб, якія праходзяць альтэрнатыўную службу);

    2.3. Выдача даведкі аб перыядзе працы, службы (у дачыненні да асоб, якія праходзяць альтэрнатыўную службу);

    2.4. Выдача даведкі аб памеры заработнай платы (грашовага забеспячэння, штомесячнага грашовага ўтрымання) (у дачыненні да асоб, якія праходзяць альтэрнатыўную службу); 

    2.20. Выдача даведкі аб утрыманні аліментаў і іх памеры (у дачыненні да непрацуючых, якія стаяць на ўліку ў службе занятасці);

    2.29. Выдача даведкі аб перыядзе, за які выплачана дапамога па цяжарнасці і родах (у дачыненні да непрацуючых, якія стаяць на ўліку ў службе занятасці);

    2.30. Рэгістрацыя грамадзян непрацуючымі;

    2.31. Выдача даведкі аб рэгістрацыі грамадзяніна непрацуючым;

    2.32. Рэгістрацыя грамадзян, якія звярнуліся па пытаннях працаўладкавання;

    2.5. Прызначэнне дапамогі па цяжарнасці і родах (у дачыненні да непрацуючых, якія стаяць на ўліку ў службе занятасці);

    20.2.31. Аб страхаванні грамадзяніна, які праходзіць альтэрнатыўную службу, які загінуў (памёр) пры выкананні абавязкаў альтэрнатыўнай службы;

    20.61. Выдача даведкі аб накіраванні на альтэрнатыўную службу.

Даведкі выдаюцца пры прад'яўленні пашпарта