Згодна з Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 7 лютага 2006 г. № 87 «Аб некаторых мерах па скарачэнні незавершаных будаўніцтвам незакансерваваных жылых дамоў, дач» (далей – Указ № 87) будаўніцтва капітальных пабудоў у выглядзе жылога дома, дачы павінна быць завершана на працягу 3 гадоў з даты дзяржаўнай рэгістрацыі права прыватнай уласнасці, пажыццёвага спадчыннага валодання або арэнды на зямельны ўчастак.
Пры гэтым завяршэннем будаўніцтва для мэт вышэйназванага Указа № 87 прызнаецца ўзвядзенне фундамента, сцен і даху дома, дачы, незалежна ад уводу іх у эксплуатацыю.
Па заяве ўласніка зямельнага ўчастка тэрмін будаўніцтва можа быць прадоўжаны не больш чым на два гады з улікам яго матэрыяльнага становішча, хваробы, адсутнасці ў Рэспубліцы Беларусь і іншых паважлівых прычын. Заяву на прадаўжэнне тэрміну будаўніцтва можна падаць у мясцовы выканаўчы і распарадчы орган не раней чым за шэсць месяцаў і не пазней чым за два месяцы да заканчэння тэрміну будаўніцтва. Гэтая ж норма датычыцца і ўладальнікаў, і арандатараў зямельных участкаў. Права на прадаўжэнне ўказанага тэрміну будаўніцтва можа быць рэалізавана толькі адзін раз.
Калі завяршыць будаўніцтва ва ўстаноўлены тэрмін, у тым ліку з улікам яго прадаўжэння, немагчыма, то грамадзянін абавязаны ажыццявіць кансервацыю незавершанага будаўніцтвам аб'екта. Кансервацыя можа быць ажыццёўлена ў дачыненні да канкрэтнага аб'екта толькі адзін раз на тэрмін не больш за тры гады.
Разам з тым, кіруючыся Указам № 87, мясцовыя выканаўчыя і распарадчыя органы абавязаны праводзіць работу па выяўленні незавершаных будаўніцтвам жылых дамоў, дач, узведзеных з перавышэннем устаноўленых заканадаўствам тэрмінаў. Па выніках правядзення выяўляюцца зямельныя ўчасткі, на якіх маюцца фундамент, часткова ўзведзены сцены, аднак далейшае будаўніцтва працяглы час не вядзецца, пры гэтым участкі зарастаюць пустазельнай і дрэвава-хмызняковай расліннасцю.
Пры выяўленні падобных фактаў зямельныя ўчасткі падлягаюць выключэнню ва ўстаноўленым заканадаўствам парадку, а незавершаныя будаўніцтвам жылыя дамы будуць выкуплены адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкай або перададзены адпаведнаму мясцоваму выканкаму па рашэнні суда для продажу з публічных таргоў. Адпаведная кампенсацыя выдаткаў за незавершанае будаўніцтвам капітальнае будаўніцтва ўладальніку ажыццяўляецца па яго ацэначным кошце, за вылікам выдаткаў на правядзенне ацэнкі і публічных таргоў.
Адказ
Планіроўку і забудову населеных пунктаў рэгулююць будаўнічыя нормы СН 3.01.03-2020. З улікам змен, якія ўступілі ў сілу з 28 лістапада 2023 года, пунктам 6.3 СН 3.01.03-2020 прадугледжана:
6.3 Сядзібная жылая забудова. Градабудаўнічыя патрабаванні
6.3.1 Планіроўку і забудову раёнаў сядзібнай жылой забудовы неабходна ажыццяўляць на аснове дазвольнай дакументацыі, у адпаведнасці з зацверджанай градабудаўнічай дакументацыяй.
6.3.2 Памеры прысядзібных участкаў варта прымаць у адпаведнасці з [ 5 ]. Пры гэтым неабходна ўлічваць эфектыўнасць выкарыстання тэрыторыі, асаблівасці населеных пунктаў, тыпалогію жылых дамоў, характар забудовы, умовы яе размяшчэння ў структуры горада.
6.3.3
У населеных пунктах у залежнасці ад канкрэтных градабудаўнічых умоў варта прымяняць наступныя тыпы сядзібнай жылой забудовы
– сядзібную забудову высокай шчыльнасці, якая прадугледжваецца ва ўмовах рэканструкцыі тэрыторый найбуйнейшых, буйных і вялікіх гарадоў (плошча ўчастка ад 200 да 400 м2);
– сядзібную забудову сярэдняй шчыльнасці гарадскога тыпу, якая не прадугледжвае вядзенне асабістай падсобнай гаспадаркі, як правіла, катэджную або блакіраваную (плошча ўчастка ад 400 да 1000 м2);
– сядзібную забудову нізкай шчыльнасці, якая прымяняецца ў гарадскіх населеных пунктах (плошча ўчастка ад 1000 да 2500 м2);
– сядзібную забудову нізкай шчыльнасці, якая прымяняецца ў сельскіх населеных пунктах (плошча ўчастка 2500 м2 і больш).
6.3.4 На прысядзібным участку дазваляецца размяшчаць будынкі для аб'ектаў абслугоўвання, калі такое размяшчэнне не супярэчыць зацверджанай горадабудаўнічай дакументацыі, а таксама [11].
6.3.5 У малых гарадах, пасёлках гарадскога тыпу і сельскіх населеных пунктах у мэтах рацыянальнага выкарыстання тэрыторыі і фарміравання камфортнага асяроддзя жыццядзейнасці чалавека дазваляецца прадугледжваць функцыянальнае занаванне ўчастка з вылучэннем жылой і гаспадарчай зон. У жылую зону ўваходзяць: жылы дом, гасцявы домік, палісаднік, двор перад домам і частка саду; у гаспадарчую – частка двара з гаспадарчымі пабудовамі, будынкі для захоўвання інвентару, гараж, лазня, стацыянарныя цяпліцы, агарод і сад.
На прысядзібным участку дазваляецца прадугледжваць уладкаванне ландшафтна-абуладкаванага сажалкі-капані, басейна, які не дрэніруе ў грунт, з улікам патрабаванняў [20].
6.3.6 Адлегласць ад пабудоў і аб'ектаў на прысядзібным участку да межаў суседзкага (сумежнага) участка варта прымаць, м, не менш*:
Узвядзенне новага жылога дома і гаспадарчых пабудоў, а таксама рэканструкцыя існуючага жылога дома і гаспадарчых пабудоў у раёнах склаўшайся сядзібнай забудовы дапускаецца адпаведна на адлегласці менш 3 і 2 м ад мяжы зямельнага ўчастка пры наяўнасці натарыяльна засведчанай пісьмовай згоды сумежнага(-ых) землекарыстальніка(-аў).
Існуючыя жылыя дамы і (або) гаспадарчыя пабудовы, размешчаныя на адлегласці менш нарматыўнага, павінны быць абсталяваны водаадводнымі прыладамі, якія прадухіляюць сцёк дажджавой вады з дахаў на тэрыторыю суседзкага (сумежнага) участка.
6.3.7 Узвядзенне жылога дома, гасцявых домікаў варта ажыццяўляць на адлегласці не менш як 3 м ад чырвонай лініі, устаноўленай горадабудаўнічай дакументацыяй.
Пры рэканструкцыі складзенай сядзібнай забудовы ўказаная адлегласць прадугледжваецца памяншаць пры ўмове выканання патрабаванняў НПБ 3.03.06, НПБ 2.04.01.
6.3.8 Земельный участок, на котором расположен объект агроэкотуризма, должен иметь подъездные пути, благоустроенную прилегающую территорию с учетом передвижения физически ослабленных лиц, а также площадку для парковки автомобилей.
Прозвішча, імя, імя па бацьку Пасада / Статус – ад асобнага жылога дома, гасцявога доміка – 3; – ад ландшафтна-абуладкаванага сажалкі-капані, не дрэніруючага ў грунт басейна – 3; – ад гаспадарчых пабудоў, пергол і альтанак (вышынёй не больш за 3 м) – 2. Згодна з пунктам 1 артыкула 24 Закона Рэспублікі Беларусь ад 18 ліпеня 2011 г. № 300-З “Аб зваротах грамадзян і юрыдычных асоб” кніга заўваг і прапаноў вядзецца ў арганізацыі, у індывідуальнага прадпрымальніка, якія рэалізуюць тавары, выконваюць работы, аказваюць паслугі ў сферах, вызначаных Саветам Міністраў Рэспублікі Беларусь.
Таксама кніга заўваг і прапаноў вядзецца ў адасобленым падраздзяленні названай вышэй арганізацыі, якое размешчана па-за месцам яе знаходжання, і ў месцах рэалізацыі тавараў, выканання работ, аказання паслуг арганізацыямі, індывідуальнымі прадпрымальнікамі, названымі вышэй.
Пералік сфер рэалізацыі арганізацыямі, індывідуальнымі прадпрымальнікамі тавараў, выканання работ, аказання паслуг, у якіх вядзецца кніга заўваг і прапаноў, вызначаны пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 12 лістапада 2025 г. № 635 “Аб пытаннях, звязаных з разглядам зваротаў грамадзян і юрыдычных асоб”.
У сферах рэалізацыі арганізацыямі, індывідуальнымі прадпрымальнікамі тавараў, выканання работ, аказання паслуг, не названых у дадзенай пастанове, вядзенне кнігі заўваг і прапаноў не прадугледжана.
Згодна з пунктам 2 артыкула 24 Закона Рэспублікі Беларусь ад 18 ліпеня 2011 г. № 300-З «Аб зваротах грамадзян і юрыдычных асоб» арганізацыя, індывідуальны прадпрымальнік абавязаны прад'яўляць кнігу заўваг і прапаноў па першым патрабаванні заяўніка.
Артыкулам 10.10 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адміністрацыйных правапарушэннях устаноўлена адміністрацыйная адказнасць за адсутнасць кнігі заўваг і прапаноў або непрад'яўленне кнігі заўваг і прапаноў па першым патрабаванні грамадзяніна
У дамове вызначана кошт кватэры ў беларускіх рублях, а таксама вызначаны ўмовы разлікаў за кватэру. Таксама дамовай прадугледжана аплата Прадаўцу (у тым ліку па крэдыце банка) на яго разліковы рахунак, адкрыты ў банку, у тэрмін, агавораны дамовай.
Насамрэч згодна з прадастаўленымі дакументамі разлік паміж бакамі здзелкі (Пакупніком і Прадаўцом) ажыццяўляўся наступным чынам:
- грашовыя сродкі ў памеры 43% кошту кватэры Прадавец атрымаў у безнаяўным парадку на разліковы рахунак, адкрыты ў банку, за кошт крэдытных сродкаў Пакупніка;
- грашовыя сродкі ў памеры 57% кошту кватэры Прадавец атрымаў ад Пакупніка наяўнымі грашовымі сродкамі. Факт здзяйснення разліку зафіксаваны ў выглядзе распіскі, складзенай у простай пісьмовай форме.
Ці мае права бухгалтар прадпрыемства прадаставіць маёмасны падатковы вылік работніку на суму панесеных ім выдаткаў на падставе распіскі, нягледзячы на тое, што дадзеная форма разліку не была прадугледжана дамовай куплі-продажу?
Адказ. Парадак прадастаўлення маёмаснай падатковай выліку рэгулюецца палажэннямі падпункта 1.1 пункта 1 артыкула 211 Падатковага кодэкса Рэспублікі Беларусь (далей – НК).
Маёмасная падатковая вылік, устаноўлены падпунктам 1.1 пункта 1 артыкула 211 НК, прадастаўляецца на падставе дакументаў, пералічаных у пункце 2 артыкула 211 НК, аднымі з якіх у тым ліку з'яўляюцца дакументы, што пацвярджаюць фактычную аплату кошту набыцця кватэры.
Пры прымяненні маёмаснай падатковай выліку ў дачыненні да выдаткаў, панесеных пры пакупцы кватэры, неабходна пацвярджэнне факту здзяйснення фізічнай асобай выдаткаў, звязаных з аплатай кошту набытай кватэры.
Варта адзначыць, што ўмовы разліку паміж прадаўцом і пакупніком вызначаюцца дамовай куплі-продажу, у сувязі з чым важным з'яўляецца яго змест.
Так, калі ў дамове пазначана, што аплата зроблена пакупніком да падпісання або ў момант падпісання дамовы куплі-продажу, то бакі здзелкі зафіксавалі факт разліку ў самой дамове. Такім чынам, у такім выпадку дамова куплі-продажу з'яўляецца дакументам, што пацвярджае нясенне пакупніком выдаткаў па аплаце кошту набываемай кватэры.
Калі ж у дагаворы куплі-продажу ўказана, што аплата будзе праведзена пакупніком пасля падпісання дагавора, то гэта сведчыць аб тым, што бакі зафіксавалі ў дагаворы намеры правесці разлік (аплату) за кватэру ў будучыні.
У такім выпадку дакументамі, якія пацвярджаюць фактычнае ажыццяўленне пакупніком расходаў па аплаце кошту кватэры, будуць з'яўляцца:
- пры перадачы пакупніком наяўных грашовых сродкаў - распіска аб перадачы грашовых сродкаў, складзеная паміж бакамі здзелкі (прадаўцом і пакупніком), у якой будуць зафіксаваны даты і сумы правядзення разлікаў па аплаце кошту кватэры. Згодна з артыкулам 379 Грамадзянскага кодэкса Рэспублікі Беларусь (далей - Грамадзянскі кодэкс) пры разліках паміж фізічнымі асобамі выкананне абавязацельстваў пацвярджаецца распіскай у атрыманні выканання цалкам або ў адпаведнай частцы. У сілу палажэнняў артыкулаў 161 і 162 Грамадзянскага кодэкса дадзеная распіска не патрабуе натарыяльнага засведчання, складаецца ў пісьмовай форме і можа мець адвольную форму;
- пры пералічэнні пакупніком грашовых сродкаў у безнаяўнай форме на рахунак прадаўца – банкаўскі плацежны дакумент, які пацвярджае пералічэнне пакупніком грашовых сродкаў на рахунак прадаўца.
Пры гэтым асаблівую ўвагу неабходна надаць характару грашовых сродкаў, якія пералічваюцца на банкаўскі рахунак прадаўца. Як правіла, у такіх сітуацыях грашовыя сродкі, якія пералічваюцца, з'яўляюцца крэдытнымі сродкамі, атрыманымі ў банках Рэспублікі Беларусь для набыцця жылля.
Калі для канчатковага разліку за набываемую кватэру пакупнік выкарыстоўвае крэдытныя сродкі, то права на атрыманне маёмаснага падатковага выліку ў яго ўзнікае не з моманту пералічэння банкам крэдытных сродкаў на рахунак прадаўца (разлік за кватэру), а з моманту, калі фізічная асоба пачне несці расходы, звязаныя з пагашэннем крэдыту і працэнтаў па ім.
З дагавора куплі-продажу, які прыкладаецца да звароту, вынікае, што на момант яго падпісання разлік паміж прадаўцом і пакупніком праведзены не быў. У дагаворы змяшчаюцца намеры (дамоўленасць) бакоў правесці разлік пасля падпісання дагавора, вызначаны ўмовы разліку за кватэру ў абумоўлены дагаворам тэрмін.
У той жа час, нягледзячы на тое, што дагаворам куплі-продажу прадугледжана аплата за кватэру шляхам пералічэння грашовых сродкаў (у тым ліку за кошт крэдыту банка) на банкаўскі рахунак прадаўца, фактычна разлік праведзены часткова наяўнымі грашовымі сродкамі і часткова шляхам пералічэння на банкаўскі рахунак прадаўца за кошт крэдытных сродкаў пакупніка.
Такім чынам, пры такіх абставінах прадпрыемства мае права прадаставіць работніку маёмасны падатковы вылік у частцы панесеных ім расходаў па аплаце кошту кватэры наяўнымі грашовымі сродкамі, пацверджаных распіскай, незалежна ад таго, што дагаворам куплі-продажу такая форма разліку не была прадугледжана.
Акрамя таго, звяртаем увагу, што плацельшчык мае права на атрыманне маёмаснага падатковага выліку па меры нясення расходаў па пагашэнні крэдыту банка (уключаючы працэнты па ім), фактычна выдаткаванага на набыццё кватэры, на падставе дакументаў, якія пацвярджаюць яго вяртанне.
Інспекцыя Міністэрства па падатках і зборах Рэспублікі Беларусь па г.Наваполацку
Першы намеснік
начальніка інспекцыі А.Б. Фургалава
Для атрымання субсідыі адасобленаму структурнаму падраздзяленню (філіялу, прадстаўніцтву) юрыдычнай асобы, якое мае асобны баланс і самастойны уліковы нумар падаткаплацельшчыка, неабходна звярнуцца ў мясцовы выканаўчы і распарадчы орган па месцы яго рэгістрацыі з прадстаўленнем дакументаў, пазначаных у абзацах другім-пятым часткі трэцяй пункта 1 Указа Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 28 мая 2020 г. № 178.
У дакументах на атрыманне субсідый указваюцца рэквізіты адасобленага структурнага падраздзялення.
Пры падачы дакументаў службовымі асобамі філіяла (прадстаўніцтва) неабходна дадаткова прадставіць пісьмовае ўзгадненне на атрыманне субсідыі з галоўнай арганізацыяй у выглядзе хадайніцтва (у адвольнай форме)
17 студзеня 2020 года Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь быў падпісаны Указ №15, на падставе якога з 1 студзеня 2020 года змяніўся падыход у прызначэнні льготных пенсій, а з 1 студзеня 2021 года павялічыцца памер тарыфаў узносаў на прафесійнае пенсійнае страхаванне.
Указ датычыцца тых асоб, якія фарміруюць сваё права на прызначэнне пенсій за працу ў асаблівых умовах працы і ў сувязі з занятасцю асобнымі відамі прафесійнай дзейнасці. Да іх, у прыватнасці, адносяцца: работнікі лётнага і інжынерна-тэхнічнага складу грамадзянскай авіяцыі; работніцы тэкстыльных вытворчасцей; жанчыны трактарысты-машыністы і мужчыны трактарысты машыністы сельскагаспадарчай вытворчасці; кіроўцы пасажырскага транспарту; жанчыны аператары жывёлагадоўчых і свінагадоўчых комплексаў і механізаваных ферм, а таксама аператары машыннага даення; асобныя катэгорыі артыстаў; работнікі экспедыцый, партый, атрадаў; спартсмены, якія займаюцца прафесійным спортам; асобныя катэгорыі медыцынскіх і педагагічных работнікаў.
Да моманту ўступлення ў сілу Указа, істотную ролю для прызначэння льготнай пенсіі ў вышэйназванай катэгорыі работнікаў, адыгрываў перыяд прафесійнага стажу, назапашанага з 1 студзеня 2009 года ў адпаведнасці з нормамі Закона ад 5 студзеня 2008 года №322-З «Аб прафесійным пенсійным страхаванні» (далей – Закон аб ППС).
Даведкава: прафесійны стаж – гэта працягласць працы з асаблівымі ўмовамі працы работніка (застрахаванай асобы), на працягу якой за яго наймальнікам уплачваліся ўзносы на прафесійнае пенсійнае страхаванне. Сумы страхавых узносаў і даход ад іх размяшчэння назапашваюцца на прафесійнай частцы асабовага рахунку застрахаванай асобы.
З 1 студзеня 2020 года для ўказанай катэгорыі работнікаў сітуацыя змянілася. Цяпер, наяўнасць агульнага стажу працы ў неспрыяльных умовах працы, большая частка якога прыпадае на перыяд да 1 студзеня 2009 года, дае права для прызначэння працоўнай пенсіі па ўзросту за працу ў асаблівых умовах працы або за выслугу гадоў па Законе аб пенсійным забеспячэнні, пры гэтым не гуляе ролю перыяд прафесійнага стажу, назапашанага пасля 1 студзеня 2009 года.
Прывядзём некалькі прыкладаў. Першы: для жанчыны-кіроўцы гарадскога транспарту (трамвай, тралейбус, аўтобус) працоўным заканадаўствам для прызначэння льготнай пенсіі прадугледжаны сумарны льготны стаж не менш за 15 гадоў, і калі яго большая частка складзе не менш за 7 гадоў і 6 месяцаў у перыяд да 1 студзеня 2009 года, то такі работнік можа разлічваць на працоўную пенсію за выслугу гадоў раней дасягнення агульнаўстаноўленага пенсійнага ўзросту на 5 гадоў па законе аб пенсійным забеспячэнні. Другі: калі ў мужчыны, які працуе трактарыстам-машыністам сельскагаспадарчай вытворчасці, непасрэдна занятага ў вытворчасці сельскагаспадарчай прадукцыі, для якога заканадаўствам прадугледжаны сумарны льготны стаж не менш за 20 гадоў, большая частка з якога – не менш за 10 гадоў прыпадае на перыяд да 1 студзеня 2009 года, то і гэты работнік можа звярнуцца за прызначэннем працоўнай пенсіі за выслугу гадоў.
Даведкава: для тых работнікаў, якія ажыццяўлялі сваю працоўную дзейнасць на працягу поўнага працоўнага дня ў цяжкіх і асабліва цяжкіх умовах працы на атэставаных працоўных месцах – па спісах вытворчасцей, работ, прафесій, пасад і паказчыкаў, занятасць у якіх дае права на пенсію па ўзросце за працу з асаблівымі ўмовамі працы па Спісе №1 і Спісе №2, аналагічны падыход пры вызначэнні права на льготную прафесійную пенсію быў прадугледжаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь №441, і ўжо прымяняецца з 1 кастрычніка 2013 года.
Прызначэннем працоўных пенсій за працу ў асаблівых умовах працы або за выслугу гадоў па Законе аб пенсійным забеспячэнні займаюцца ўпраўленні па працы, занятасці і сацыяльнай абароне раённых (гарадскіх) выканаўчых камітэтаў.
Што тычыцца работнікаў, якія жадаюць рэалізаваць сваё права на датэрміновае пенсійнае забеспячэнне, у якіх да 1 студзеня 2009 года спецыяльны стаж адсутнічае, або складае менш за палову ад поўнага льготнага стажу, устаноўленага заканадаўствам, то яны будуць мець права на прызначэнне датэрміновай прафесійнай пенсіі ў адпаведнасці з Законам аб ППС. У дадзеным выпадку, неабходна выкананне ўсіх нормаў, прадугледжаных артыкулам 11 Закона аб ППС: дасягненне неабходнага ўзросту і наяўнасць прафесійнага стажу працы.
Варта адзначыць, што такія работнікі таксама замест прафесійнага пенсійнага страхавання могуць скарыстацца правам на атрыманне штомесячных даплат, у памеры не менш за сумы унёскаў на прафесійнае пенсійнае страхаванне, належных да выплаты ў бюджэт дзяржаўнага пазабюджэтнага фонду сацыяльнай абароны насельніцтва, у адпаведнасці з тарыфамі, зацверджанымі заканадаўствам.
Не маюць права на даплату тыя работнікі, у якіх больш за палову льготнага стажу адпрацавана да 1 студзеня 2009 года.
Прызначэннем датэрміновых прафесійных пенсій займаюцца раённыя аддзелы Фонду сацыяльнай абароны насельніцтва. А рашэнні аб даплатах замест прафесійнага пенсійнага страхавання прымаюць работнікі сумесна з наймальнікам.
У выпадку, калі за работніка ажыццяўляліся адлічэнні унёскаў на прафесійнае пенсійнае страхаванне і ён не скарыстаўся правам на датэрміновую прафесійную пенсію, а таксама на даплату замест прафесійнага пенсійнага страхавання, то па дасягненні агульнаўстаноўленага пенсійнага ўзросту ён можа звярнуцца ў органы Фонду сацыяльнай абароны насельніцтва за дадатковай прафесійнай пенсіяй. Перыяд выплаты такой пенсіі вызначаецца зыходзячы з сумы пенсійных зберажэнняў, наяўных на прафесійнай частцы асабовага рахунку застрахаванай асобы на дзень звароту. Штомесячны памер выплат складае бюджэт пражыткавага мінімуму ў сярэднім на душу насельніцтва, які дзейнічае ў месяцы, за які ажыццяўляецца выплата (у лютым 2020 года - гэта 239,87 руб.).
З 1 студзеня 2021 года Указам таксама прадугледжана павелічэнне тарыфу унёскаў на прафесійнае пенсійнае страхаванне. Пералік тарыфаў прыведзены ва Указе Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 10 студзеня 2009 года №23 «Аб тарыфах унёскаў на прафесійнае пенсійнае страхаванне» (у рэдакцыі Указа №15).
Павелічэнне тарыфу дазволіць павялічыць пенсійныя назапашванні на прафесійнай частцы індывідуальнага асабовага рахунку застрахаваных асоб, такім чынам, сумы датэрміновых пенсій або даплат замест іх таксама вырастуць, а па дадатковых прафесійных пенсіях павялічыцца перыяд іх выплат.
Начальнік аддзела прафесійнага пенсійнага страхавання І.В. Ефрэмава
Калі фізічная асоба плануе штогод набываць і прадаваць 3-4 кватэры з мэтай атрымання прыбытку, то ў адпаведнасці з артыкулам 1 Грамадзянскага кодэкса Рэспублікі Беларусь (далей – ГК) прадпрымальніцкая дзейнасць – гэта самастойная дзейнасць юрыдычных і фізічных асоб, якая ажыццяўляецца імі ў грамадзянскім абароце ад свайго імя, на свой рызыку і пад сваю маёмасную адказнасць і накіравана на сістэматычнае атрыманне прыбытку ад карыстання маёмасцю, продажу рэчаў, вырабленых, перапрацаваных або набытых названымі асобамі для продажу, а таксама ад выканання работ або аказання паслуг, калі гэтыя работы або паслугі прызначаюцца для рэалізацыі іншым асобам і не выкарыстоўваюцца для ўласнага спажывання.
Артыкулам 22 ГК устаноўлена, што грамадзянін мае права займацца прадпрымальніцкай дзейнасцю без утварэння юрыдычнай асобы з моманту дзяржаўнай рэгістрацыі ў якасці індывідуальнага прадпрымальніка.
Пры кваліфікацыі дзейнасці фізічнай асобы як прадпрымальніцкай усе ўстаноўленыя заканадаўствам вышэйпералічаныя прыкметы такой дзейнасці ўлічваюцца ў сукупнасці. Пры гэтым пад сістэматычнасцю разумеюцца здзейсненыя асобай два і больш разы дзеянні, накіраваныя на атрыманне прыбытку ў выніку узнагароднага задавальнення патрэб трэціх асоб.
Пералік відаў дзейнасці, якія не адносяцца да прадпрымальніцкай дзейнасці, змяшчаецца ў частцы чацвёртай
пункта 1 артыкула 1 ГК і пункце 2 Указа Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 18.04.2019 № 151 «Аб змяненні указаў Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь». Пры гэтым дзейнасць па набыцці і продажы жылых памяшканняў (кватэр) не адносіцца да відаў дзейнасці, пры ажыццяўленні якіх не патрабуецца рэгістрацыя фізічнай асобы ў якасці індывідуальнага прадпрымальніка.Адпаведна, такая дзейнасць фізічнай асобы, якая ажыццяўляецца ёю ў грамадзянскім абароце ад свайго імя, на свой рызыку і пад сваю маёмасную адказнасць і накіравана на сістэматычнае (два і больш разы) атрыманне прыбытку, можа ажыццяўляцца пры ўмове рэгістрацыі фізічнай асобы ў якасці індывідуальнага прадпрымальніка (стварэння арганізацыі).
Рэгістрацыя ў якасці індывідуальнага прадпрымальніка (стварэнне юрыдычнай асобы) ажыццяўляецца ў парадку, устаноўленым Дэкрэтам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 16.01.2009 № 1 «Аб дзяржаўнай рэгістрацыі і ліквідацыі (спыненні дзейнасці) суб'ектаў гаспадарання».
1. Якім заканадаўствам рэгулюецца здача ў арэнду дзяржаўнай маёмасці.
- Прававое рэгуляванне ў сферы арэндных праваадносін прадугледжана нормамі главы 34 Грамадзянскага кодэкса Рэспублікі Беларусь, Закона Рэспублікі Беларусь ад 12 снежня 1990 года ”Аб арэндзе“, Дэкрэта Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 19 снежня 2008 г. № 24 ”Аб некаторых пытаннях арэнды капітальных будынкаў (будынкаў, збудаванняў), ізаляваных памяшканняў, машына-месцаў“, Указа Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 29 сакавіка 2012 г. № 150 ”Аб некаторых пытаннях арэнды і бязвыплатнага карыстання маёмасцю“.
- Здача ў арэнду нерухомай маёмасці ажыццяўляецца ў адпаведнасці з:
- - па рэспубліканскай уласнасці – Палажэннем аб парадку здачы ў арэнду капітальных будынкаў (будынкаў, збудаванняў), ізаляваных памяшканняў, машына-месцаў, іх частак, зацверджаным Указам № 150; - па абласной уласнасці – Інструкцыяй, зацверджанай рашэннем Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў ад 9 красавіка 2012 г. № 178; - па ўласнасці горада Віцебска – Інструкцыяй, зацверджанай рашэннем Віцебскага гарадскога Савета дэпутатаў ад 17 мая 2012 г. № 149; - нерухомай маёмасцю, якая знаходзіцца ў раённай уласнасці, - Інструкцыямі, зацверджанымі рашэннямі мясцовых Саветаў дэпутатаў.
2. На які тэрмін можа быць здадзена маёмасць у арэнду.
Падпунктам 1.1 пункта 1 Дэкрэта Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 19 снежня 2008 г. № 24 устаноўлены мінімальны тэрмін здачы ў арэнду – не менш як тры гады. Заключэнне дагавораў арэнды на тэрмін менш як тры гады дапускаецца толькі са згоды арандатараў.
3. Які памер арэнднай платы ўстаноўлены па горадзе Віцебску.
- Разлік памеру аранднай платы за здадзенае ў арэнду нерухомае маёмасць ажыццяўляецца ў адпаведнасці з Палажэннем аб парадку вызначэння памеру аранднай платы пры здачы ў арэнду капітальных будынкаў (будынкаў, збудаванняў), ізаляваных памяшканняў, машына-месцаў, іх частак, зацверджаным Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 29 сакавіка 2012 г. № 150 "Аб некаторых пытаннях арэнды і бязвыплатнага карыстання маёмасцю".
- Памер аранднай платы за арандаваныя плошчы ўстанаўліваецца ў базавых арандных велічынях.
- Пры разліку аранднай платы ўлічваюцца:
- - базавая аранная велічыня, штогод устанаўліваемая Саветам Міністраў Рэспублікі Беларусь. З 1 красавіка 2015 года яна ўстаноўлена ў памеры 120 тыс. рублёў (Пастанова Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 27.02.2015 № 145); - базавая стаўка для населеных пунктаў. Базавая стаўка ў адпаведнасці з Дадаткам 1 да Палажэння для г. Віцебска складае 0,3; - каэфіцыент размяшчэння будынкаў, збудаванняў. Памер каэфіцыента ўстаноўлены рашэннем Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта ад 26 чэрвеня 2012 г. № 401 "Аб устанаўленні каэфіцыентаў размяшчэння будынкаў, збудаванняў, рынкаў і гандлёвых цэнтраў на тэрыторыі Віцебскай вобласці"; - каэфіцыент попыту на нерухомую маёмасць, яго тэхнічнага стану і камерцыйнай выгады, прадугледжаны падпунктам 8.2 пункта 8 Палажэння (памер ад 0,5 да 3 уключна); - каэфіцыент, які ўстанаўліваецца ў адпаведнасці з дадаткам 2 да Палажэння; - дадатковыя каэфіцыенты, якія ўстанаўліваюцца ў адпаведнасці з пунктам 9 Палажэння; - памер арандаванай плошчы.
- Такім чынам, памер аранднай платы за 1 кв.м у цэнтры г. Віцебска (каэфіцыент размяшчэння 1,0) можа быць ад 18 тыс. рублёў (каэфіцыент попыту 0,5) да 108 тыс. рублёў (каэфіцыент попыту 3,0).
4. Хто ўстанаўлівае памер каэфіцыента попыту.
Памер каэфіцыента попыту на нерухомую маёмасць, прадугледжаны падпунктам 8.2 пункта 8 Палажэння, устанаўліваецца арэндадаўцам па ўзгадненні з дзяржаўнымі органамі і іншымі арганізацыямі, якія ўзгадняюць здачу ў арэнду нерухомай маёмасці.
Змяненне ўстаноўленага каэфіцыента ў дзеючым дагаворы арэнды ажыццяўляецца па пагадненні бакоў і таксама ўзгадняецца з вышэйстаячым органам.
5. З якога моманту арандатар пачынае плаціць арэндную плату.
Арэндная плата спаганяецца з дня перадачы арандатару нерухомай маёмасці згодна з перадаткавым актам.
6. Ці можа дзяржаўная маёмасць быць прадастаўлена ў бязвыплатнае карыстанне і каму.
У адпаведнасці з падпунктам 2.12 пункта 2 Указа Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 29 сакавіка 2012 г. № 150 дзяржаўная маёмасць можа быць прадастаўлена ў бязвыплатнае карыстанне.
Пералік юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў, якім дзяржаўная маёмасць прадастаўляецца ў бязвыплатнае карыстанне, змяшчаецца ў дадатку да Указа. Напрыклад, згодна з пунктам 9 дадатку маёмасць прадастаўляецца ў бязвыплатнае карыстанне юрыдычным асобам і індывідуальным прадпрымальнікам пад аформленыя дагаворам абавязацельствы па стварэнні працоўных месцаў.
7. Памер арэнднай платы за гандлёвыя месцы ў ГЦ і на рынках.
- Парадак вызначэння памеру арэнднай платы пры здачы ў арэнду гандлёвых месцаў на рынках і ў гандлёвых цэнтрах, якія знаходзяцца ў дзяржаўнай уласнасці, устаноўлены Палажэннем аб парадку вызначэння памеру арэнднай платы пры здачы ў арэнду капітальных будынкаў (будынкаў, збудаванняў), ізаляваных памяшканняў, іх частак на рынках і ў гандлёвых цэнтрах для арганізацыі і ажыццяўлення рознічнага гандлю, зацверджаным Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 29 сакавіка 2012 г. № 150.
- За кошт арэнднай платы кампенсуюцца налічаная амартызацыя, падаткі, зборы, іншыя абавязковыя плацяжы, што ўплачваюцца ў бюджэт арэндадаўцамі гандлёвых месцаў у адпаведнасці з заканадаўствам, затраты, звязаныя з утрыманнем і функцыянаваннем гандлёвага аб'екта, за выключэннем расходаў, прадугледжаных у частцы першай пункта 7 гэтага Палажэння (далей – расходы, звязаныя з утрыманнем і функцыянаваннем гандлёвага аб'екта).
- Пры ўстанаўленні павышаючых каэфіцыентаў:
У адпаведнасці са артыкулам 292 Падатковага кодэкса Рэспублікі Беларусь (далей – ПК) плацельшчыкамі адзінага падатку прызнаюцца індывідуальныя прадпрымальнікі, а таксама фізічныя асобы, якія не ажыццяўляюць прадпрымальніцкую дзейнасць.
Артыкулам 295 ПК вызначаны віды дзейнасці, якія могуць ажыццяўляць фізічныя асобы без рэгістрацыі ў якасці індывідуальнага прадпрымальніка. У прыватнасці, да іх адносяцца «чыстка і ўборка жылых памяшканняў», «догляд за дарослымі і дзецьмі, пранне і проглаживание пасцельнай бялізны і іншых рэчаў у хатніх гаспадарках грамадзян, выгул хатніх жывёл і догляд за імі, закупка прадуктаў, мыццё посуду і прыгатаванне ежы ў хатніх гаспадарках грамадзян, унясенне платы са сродкаў абслугоўванага асобы за карыстанне жылым памяшканнем і жыллёва-камунальныя паслугі, касьба травы на газонах, уборка азеляненай тэрыторыі ад лісця, скошанай травы і смецця, спальванне смецця».
Па дадзеных відах дзейнасці рашэннем Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў № 222 ад 12.10.2017 «Аб унясенні змянення ў рашэнне Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў ад 15 снежня 2016 г. № 161» вызначаны стаўкі адзінага падатку з фізічных асоб за месяц, якія складаюць у горадзе Наваполацку 59 рублёў і 26 рублёў адпаведна.
Ажыццяўляць дадзеныя віды дзейнасці без рэгістрацыі ў якасці індывідуальнага прадпрымальніка можна пры адначасовым выкананні наступных умоў:
1) вы не з'яўляецеся замежнікам, які часова пражывае і часова знаходзіцца ў Беларусі;
2) ажыццяўляеце работы самастойна без прыцягнення іншых асоб па працоўных і (або) грамадзянска-прававых дагаворах;
3) выконваеце работы для фізічных асоб, г.зн. грамадзян.
Згодна з пунктам 2 артыкула 295 НК фізічныя асобы да пачатку ажыццяўлення ў падатковым перыядзе дзейнасці, якая прызнаецца аб'ектам падаткаабкладання адзіным падаткам, падаюць у падатковы орган па месцы жыхарства пісьмовае паведамленне з указаннем відаў дзейнасці, якія яны мяркуюць ажыццяўляць, а таксама перыяду ажыццяўлення дзейнасці і месца ажыццяўлення дзейнасці.
У выпадку адначасовага ажыццяўлення вас цікавяць відаў дзейнасці адзіны падатак выплачваецца па тым відзе работ (паслуг), па якім устаноўлена найбольш высокая стаўка адзінага падатку (пункт 7 артыкула 299 НК).
Пры аказанні паслуг арганізацыям па чыстцы і прыборцы офісаў неабходна рэгістрацыя ў якасці індывідуальнага прадпрымальніка. Выручка, атрыманая ад ажыццяўлення такой дзейнасці, падлягае падаткаабкладанню ў агульнаўстаноўленым парадку ў адпаведнасці з Кіраўніком 16 НК альбо падаткам пры спрошчанай сістэме падаткаабкладання ў адпаведнасці з Кіраўніком 34 НК.
Інспекцыя МПЗ па г.Наваполацку
Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Рыгоравіч Лукашэнка 4 ліпеня падпісаў Указ № 240 «Аб дзяржаўнай падтрымцы грамадзян пры будаўніцтве (рэканструкцыі) жылых памяшканняў».
У дадатак да дзеючай сістэмы льготнага крэдытавання жыллёвага будаўніцтва ўводзіцца новы від дзяржаўнай падтрымкі грамадзян, якія маюць патрэбу ў паляпшэнні жыллёвых умоў - дзяржаўныя субсідыі.
Дзяржаўныя субсідыі будуць прадастаўляцца на аплату часткі працэнтаў за карыстанне крэдытам на будаўніцтва жылля, атрыманым грамадзянамі ў любым камерцыйным банку (атрымальнікамі субсідый будуць усе грамадзяне, якія маюць права на атрыманне дзяржаўнай падтрымкі ў адпаведнасці з Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 6 студзеня 2012 года № 13), а шматдзетным, маладым і дзецям-сіротам – таксама на пагашэнне асноўнага доўгу (шматдзетным сем'ям, калі чацвёра дзяцей і больш, у памеры 100%, калі трое дзяцей непаўналетніх да 23-х гадоў, якія пражываюць сумесна з бацькамі (якія праходзяць навучанне ў навучальных установах) – 95%, дзецям-сіротам - 35%, маладым сем'ям пры нараджэнні першага і другога дзіцяці, адпаведна, 10% і 20% ад асноўнага доўгу.
Грамадзян у парадку чаргі будуць запрашаць у райвыканкам, дзе растлумачаць умовы дзяржпадтрымкі па ўказе № 240, з улікам складу сям'і, жылой плошчы, якая маецца ў уласнасці, будуць вызначаць максімальны памер крэдыту, які можа быць выдзелены які мае патрэбу ў паляпшэнні жыллёвых умоў, а таксама памер субсідыі. Калі грамадзянін, падаўшы заяву, дае згоду на ўдзел у гэтай сістэме, выканкам прымае рашэнне аб субсідзіраванні дадзенай сям'і. З гэтым рашэннем чалавек ідзе ў банк для далейшага афармлення дакументаў. Пакуль у сістэме адрасных жыллёвых субсідый будуць працаваць Беларусбанк і Белаграпрамбанк. Калі такі крэдытны дагавор заключаны, ён паступае зваротна ў райвыканкам і з наступнага месяца пасля заключэння дагавора грамадзяніну вырабляецца налічэнне субсідыі. Яна ідзе ў безнаяўным разліку на рахунак грамадзяніна ў адпаведным банку і гасіць альбо частку працэнтаў, альбо асноўны доўг, у залежнасці ад катэгорыі грамадзян.
Згодна з пунктам 9.3.2. Указа Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 26.04.2010 № 200 «Аб адміністрацыйных працэдурах, якія ажыццяўляюцца дзяржаўнымі органамі і іншымі арганізацыямі па заявах грамадзян» выдача дазвольнай дакументацыі на рэканструкцыю індывідуальнага жылога дома і нежылых пабудоў на прыдамавой тэрыторыі ўваходзіць у кампетэнцыю мясцовых выканаўчых і распарадчых органаў па месцы знаходжання зямельнага ўчастка.
Парадак атрымання дазволу на рэканструкцыю жылога дома да 22 мая 2013 г. вызначаўся пунктам 4 Кіраўніка 2 Палажэння аб парадку рэканструкцыі аднакватэрных, блакіраваных жылых дамоў і нежылых пабудоў на прыдамавой тэрыторыі, зацверджаным пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 31.12.2006 № 1805.
З 22 мая 2013 г. уступіла ў дзеянне Палажэнне аб парадку рэканструкцыі шматкватэрных, блакіраваных і аднакватэрных жылых дамоў (далей – Палажэнне), зацверджанае пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 16.05.2013 № 384, згодна з якім рэканструкцыя шматкватэрнага. блакіраванага, аднакватэрнага жылога дома, жылога і (або) нежылога памяшканняў у яго складзе, а таксама нежылых пабудоў (далей - -рэканструкцыя) - сукупнасць работ і мерапрыемстваў, накіраваных на выкарыстанне па новым прызначэнні гэтага дома, памяшканняў і нежылых пабудоў і (або) звязаных са змяненнем іх асноўных тэхніка-эканамічных паказчыкаў і параметраў.
Парадак атрымання дазволу на рэканструкцыю жылога дома вызначаны пунктам 4 Кіраўніка 2 Палажэння аб парадку рэканструкцыі шматкватэрных, блакіраваных і аднакватэрных жылых дамоў.
Згодна з названым Палажэннем узгадненне праекта рэканструкцыі ажыццяўляецца тэрытарыяльным падраздзяленнем архітэктуры і горадабудаўніцтва па месцы знаходжання зямельнага ўчастка па прадстаўленні забудоўшчыка.
Змяніць размяшчэнне існуючай забудовы пры правядзенні рэканструкцыі або новым будаўніцтве на прысядзібным зямельным участку можна толькі ў адпаведнасці з дзеючымі тэхнічнымі нарматыўнымі прававымі актамі.
Пры правядзенні рэканструкцыі або новым будаўніцтве размяшчэнне жылога дома і гаспадарчых пабудоў на прысядзібных зямельных участках павінна ажыццяўляцца ў адпаведнасці з ТКП 45-3.01-117-2008 "Горадабудаўніцтва. Раёны сядзібнай жылой забудовы. Нормы планавання і забудовы", які ўступіў у дзеянне з 1 ліпеня 2009 года.
Згодна з пунктам 6.2.8 ТКП 45-3.01-117-2008 гаспадарчыя пабудовы ад межаў суседзкага ўчастка трэба разьмяшчаць на адлегласьці ня менш за 1 м, асобна стаялы жылы дом – ня менш за 3 м, пладовыя і дэкаратыўныя дрэвы – 3 м, хмызьнякі – 1 м.
Да ўвядзеньня ў дзеяньне дадзенага дакумэнта разьмяшчэньне жылога дома і гаспадарчых пабудоў на прысядзібных зямельных участках выконвалася ў адпаведнасьці з СНБ 3.01.04-02 «Градабудаўніцтва. Пляніроўка і забудова населеных пунктаў» і Дапаможнікам П1-97 да СНіП 2.07.01-89 «Пляніроўка і забудова раёнаў сядзібнай жыльлёвай забудовы ў населеных пунктах Рэспублікі Беларусь» (тэрміны дзеяньня з 1989 па 1 ліпеня 2009 года).
У адпаведнасьці з пунктам 13 Палажэньня аб парадку правядзеньня дзяржаўнай экспэртызы градабудаўнічых, архітэктурных і будаўнічых праектаў, абгрунтаваньняў інвэстыцый у будаўніцтва, зацьверджанага пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 08.10.2008 № 1476, і пунктам 1.5 Указа Прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь ад 16.11.2006 № 676 «Аб некаторых пытаньнях кіраваньня будаўнічай галіной і яе функцыянаваньня» дзяржаўная экспэртыза праектна-каштарыснай дакумэнтацыі па будаўніцтве аднакватэрных жылых дамоў, прыбудоў і гаспадарчых пабудоў не зьяўляецца абавязковай.
Згодна з артыкуламі 17 і 18 Закона Рэспублікі Беларусь ад 05.07.2004 «Аб архітэктурнай, градабудаўнічай і будаўнічай дзейнасьці ў Рэспубліцы Беларусь» мясцовыя выканаўчыя і распарадчыя органы забясьпечваюць на адпаведнай тэрыторыі выкананьне заканадаўства, у тым ліку ў галіне архітэктурнай, градабудаўнічай і будаўнічай дзейнасьці, а таксама ажыцьцяўляюць іншыя паўнамоцтвы, прадугледжаныя гэтым Законам і іншымі актамі заканадаўства.
У адпаведнасці з Законам Рэспублікі Беларусь ад 9 студзеня 2002 года «Аб абароне правоў спажыўцоў» (далей – Закон) прадавец абавязаны перадаць спажыўцу пры заключэнні дагавора куплі-продажу тавар належнай якасці.
У выпадку выяўлення недахопаў у тавары спажывец мае права па сваім выбары запатрабаваць адно з патрабаванняў, пазначаных у артыкуле 20 Закона:
- замена нездавальняючага тавару таварам належнай якасці;
- прапарцыйнае змяншэнне пакупной цаны тавару;
- бясплатны рамонт;
- узнагароджанне выдаткаў на рамонт;
- вяртанне грошай за нездавальняючы тавар.Дагавор пазыкі можна заключыць як у натарыяльнай форме, так і ў простай пісьмовай. Грамадзянскі кодэкс прадугледжвае, што ў пацвярджэнні дагавора пазыкі можа быць прадстаўлена распіска пазычальніка або любы іншы дакумент, які пацвярджае перадачу грошай у доўг. Аднак гэта не вызваляе права бакоў на засведчанне дагавора натарыяльна. Адрознівацца будзе толькі парадак спагнання доўгу пры яго невяртанні. У выпадку адмовы пазычальніка ад выканання натарыяльна засведчанага дагавора сума доўгу будзе спагнана з яго на падставе выканаўчага надпісу натарыуса без звароту ў суд. У іншым выпадку давядзецца заплаціць дзяржаўную пошліну ў 5% ад сумы, што спаганяецца.
У адпаведнасці з Дэкрэтам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 16 студзеня 2009 г. № 1 «Аб дзяржаўнай рэгістрацыі і ліквідацыі (спыненні дзейнасці) суб’ектаў гаспадарання» месцам знаходжання прыватнага унітарнага прадпрыемства, сялянскай (фермерскай) гаспадаркі можа з’яўляцца жылое памяшканне (кватэра, жылы дом) фізічнай асобы – уласніка маёмасці прыватнага унітарнага прадпрыемства, кіраўніка сялянскай (фермерскай) гаспадаркі (далей – жылое памяшканне) у адным з наступных выпадкаў:
• жылое памяшканне належыць яму на праве ўласнасці (знаходзіцца ў сумеснай ці сумеснай уласнасці) – са згоды іншага ўласніка (усіх уласнікаў), а таксама ўсіх паўналетніх членаў яго сям’і (і членаў сям’і ўсіх уласнікаў), якія пражываюць у гэтым памяшканні;
• ён пастаянна пражывае ў жылым памяшканні (за выключэннем жылога памяшкання дзяржаўнага жыллёвага фонду), аб чым сведчыць адзнака ў дакуменце, які сведчыць асобу, альбо звесткі ў картцы рэгістрацыі, – са згоды ўласніка (усіх уласнікаў) жылога памяшкання прыватнага жыллёвага фонду, а таксама пражываючых у гэтым памяшканні ўсіх паўналетніх членаў сям’і ўласніка (усіх уласнікаў).
Пры гэтым з уласніка жылога памяшкання спаганяюцца плата за камунальныя паслугі і іншыя плацяжы, звязаныя з эксплуатацыяй такога памяшкання, у парадку, які вызначаецца Саветам Міністраў Рэспублікі Беларусь.
Ажыццяўленне вытворчай дзейнасці (выкананне работ, аказанне паслуг) у жылым памяшканні, якое з’яўляецца месцам знаходжання прыватнага унітарнага прадпрыемства, сялянскай (фермерскай) гаспадаркі, не дапускаецца без пераводу гэтага памяшкання ў нежылое ў парадку, які вызначаецца заканадаўствам.
А таксама жылое памяшканне (кватэра, жылы дом) можа з’яўляцца месцам знаходжання камерцыйнай арганізацыі, створанай індывідуальным прадпрымальнікам у адпаведнасці з Законам Рэспублікі Беларусь ад 22 красавіка 2024 г. № 365-З «Аб змяненні законаў па пытаннях прадпрымальніцкай дзейнасці», пры наяўнасці адной з наступных падстаў:
жылое памяшканне належыць фізічнай асобе, якая стварыла камерцыйную арганізацыю, на праве ўласнасці (знаходзіцца ў сумеснай ці сумеснай уласнасці) – са згоды іншага ўласніка (усіх уласнікаў), а таксама ўсіх паўналетніх членаў яго сям’і (членаў сем’яў усіх уласнікаў), зарэгістраваных па месцы жыхарства ў гэтым памяшканні;
фізічная асоба, якая стварыла камерцыйную арганізацыю, зарэгістравана па месцы жыхарства ў жылым памяшканні (за выключэннем жылога памяшкання дзяржаўнага жыллёвага фонду) – са згоды ўласніка (усіх уласнікаў) жылога памяшкання прыватнага жыллёвага фонду, а таксама зарэгістраваных па месцы жыхарства ў гэтым памяшканні усіх савершеннолетних членаў сям'і ўласніка (членаў сем'яў усіх уласнікаў).
Выкарыстанне жылога памяшкання як месца знаходжання камерцыйнай арганізацыі, створанай індывідуальным прадпрымальнікам, не з'яўляецца падставай для змены парадку разлікаў і ўнясення платы за жыллёва-камунальныя паслугі, узнагароджання расходаў арганізацый, якія ажыццяўляюць эксплуатацыю жыллёвага фонду і (або) прадастаўляюць жыллёва-камунальныя паслугі, на электраэнергію, спажываную на асвятленне дапаможных памяшканняў і працу абсталявання ў шматкватэрных жылых дамах, а таксама парадку прадастаўлення безнаяўных жыллёвых субсідый, устаноўленых актамі заканадаўства.
У выпадку спынення правоў фізічнай асобы ў дачыненні да створанай ім камерцыйнай арганізацыі выкарыстанне жылога памяшкання як месца знаходжання гэтай арганізацыі пры наяўнасці падстаў, паказаных у частцы першай гэтага пункта, не дапускаецца, калі іншае не прадугледжана заканадаўчымі актамі.
На пытанне адказвае начальнік інспекцыі прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Расонскага райвыканкама Сяргей Леанідавіч Варатынскі:
– На тэрыторыі Расонскага раёна маюцца два дзяржаўныя рэспубліканскія заказнікі – «Сіньша» і «Чырвоны Бор». Пастановамі Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь вызначаны рэжым выкарыстання гэтых заказнікаў. Гэта значыць, што грамадзяне пры іх наведванні павінны прытрымлівацца пэўнага законам рэкамендаванага паводзінаў, з улікам устаноўленых на гэтых тэрыторыях забаронаў і абмежаванняў. Нагадаю, што заказнікі – гэта асабліва ахоўныя прыродныя тэрыторыі. Улічваючы гэты асаблівы статус, прыродакарыстальнікі – грамадзяне і юрыдычныя асобы – вельмі абмежаваныя ў сваім праве выкарыстання гэтых аб'ектаў.
Акрамя абмежаванняў па распальванні вогнішчаў, стаянках транспарту, месцах адпачынку (усе гэтыя пытанні рэгламентуюцца рашэннямі райвыканкамаў), ёсць яшчэ і забарона на рух і стаянку аўтатранспартных сродкаў па-за дарогамі агульнага карыстання. Напрыклад, ёсць у нас заказнік «Сіньша», па якім ідуць дарогі агульнага карыстання «Забор'е – Перавоз» і «Забор'е – Нажніцы». Кожная з іх мае свой нумар, па іх у заказніках дазволены рух на аўтамабілях, у тым ліку грамадзянам і юрыдычным асобам. Астатнія дарогі – унутрыгаспадарчыя, прызначаныя для транспарту, які рухаецца з мэтай розных прыродаахоўных і лесанарыхтоўчых мерапрыемстваў. Іншым суб'ектам праезд на аўтатранспарце забаронены! Адпаведна, і стаянка аўтатранспарту па-за дарогамі агульнага карыстання забаронена, за выключэннем месцаў, спецыяльна абсталяваных для гэтых мэт, устаноўленых рашэннем райвыканкама. Напрыклад, у зоне адпачынку «Залатыя пяскі» абсталявана стаянка паблізу возера Валабо. Нагадаю таксама нашым грамадзянам, што нават у месцы дазволенай стаянкі нельга размяшчаць свой транспарт бліжэй, чым на адлегласці 30 метраў ад берагавой лініі вадаёма.
Такім чынам, усе перамяшчэнні на аўтатранспарце па тэрыторыі заказнікаў дазволены толькі па дарогах агульнага карыстання. Інакш, у адпаведнасці з адміністрацыйным заканадаўствам, наступае адказнасць, а менавіта за парушэнне рэжыму аховы і выкарыстання асабліва ахоўных прыродных тэрыторый на грамадзяніна-правапарушальніка накладаецца штраф у памеры ад 4 да 35 базавых велічынь, на індывідуальнага прадпрымальніка – да 100 базавых велічынь, на юрыдычную асобу – да 500 базавых велічынь.
Пара звыкнуць да таго, што законам прыродакарыстанне на асабліва ахоўных аб'ектах абмежавана, а, адпаведна, за парушэнне рэжыму выкарыстання гэтых аб'ектаў непазбежна наступіць адказнасць!
Прафесійнае навучанне беспрацоўных ажыццяўляецца па накіраванні органаў па працы, занятасці і сацыяльнай абароне ў выпадку, калі:
- немагчыма падабраць прыдатную працу з-за адсутнасці ў беспрацоўнага неабходнай кваліфікацыі (спецыяльнасці);
• неабходна змяніць прафесію (спецыяльнасць, род заняткаў) у сувязі з адсутнасцю працы, якая адпавядае наяўным у беспрацоўнага прафесійным навыкам;
• беспрацоўным страчана здольнасць альбо ўзніклі супрацьпаказанні да выканання працы па ранейшай прафесіі (спецыяльнасці).
• Навучанне беспрацоўных уключае рэалізацыю наступных адукацыйных праграм дадатковай адукацыі дарослых:
• адукацыйнай праграмы прафесійнай падрыхтоўкі рабочых (служачых);
• адукацыйнай праграмы перападрыхтоўкі рабочых (служачых);
• адукацыйнай праграмы перападрыхтоўкі кіруючых работнікаў і спецыялістаў, якія маюць вышэйшую адукацыю;
• адукацыйнай праграмы перападрыхтоўкі кіруючых работнікаў і спецыялістаў, якія маюць сярэднюю спецыяльную адукацыю;
• адукацыйнай праграмы павышэння кваліфікацыі кіруючых работнікаў і спецыялістаў;
• адукацыйнай праграмы павышэння кваліфікацыі рабочых (служачых);
• адукацыйныя праграмы навучальных курсаў.
- немагчыма падабраць прыдатную працу з-за адсутнасці ў беспрацоўнага неабходнай кваліфікацыі (спецыяльнасці);
Вы маеце права на набыццё грамадзянства Рэспублікі Беларусь у адпаведнасці з Пагадненнем паміж Рэспублікай Беларусь і Украінай аб спрошчаным парадку змены грамадзянства грамадзянамі Рэспублікі Беларусь, якія пастаянна пражываюць ва Украіне, і грамадзянамі Украіны, якія пастаянна пражываюць у Рэспубліцы Беларусь, бо вы з’яўляецеся ўраджэнцам Беларусі.
У адпаведнасці з дзеючым заканадаўствам хадайнічаць аб набыцці грамадзянства Беларусі ў адпаведнасці з гэтым Пагадненнем маюць права грамадзяне Украіны, якія выпісаны з Украіны ў Рэспубліку Беларусь, аформілі ва ўстаноўленым парадку выезд на пастаяннае жыхарства з Украіны ў Рэспубліку Беларусь. Зноў прыбыўшыя ў Рэспубліку Беларусь павінны мець дакумент аб адсутнасці судзімасці з краіны папярэдняга месца жыхарства.
12 чэрвеня 2014 года Саветам Міністраў Рэспублікі Беларусь было прынята Пастанова №571 «Аб зацвярджэнні Палажэння аб парадку разлікаў і ўнясення платы за жыллёва-камунальныя паслугі і платы за карыстанне жылымі памяшканнямі дзяржаўнага жыллёвага фонду, унясенні змен і дапаўненняў у пастановы Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь і прызнанні страціўшымі сілу пастаноў Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь і іх структурных элементаў». Згодна з гэтым дакументам грамадзяне, якія маюць у карыстанні больш за адно жылое памяшканне, маюць права аплачваць камунальныя паслугі па льготным тарыфе толькі там, дзе пастаянна зарэгістраваны сам уладальнік памяшкання або члены яго сям'і. Ва ўсіх астатніх памяшканнях павінны прымяняцца «эканамічна абгрунтаваныя тарыфы». Гэта значыць, там, дзе ніхто не зарэгістраваны, плацяць па поўным кошце.
Такім чынам, устанаўліваецца льготны тарыф толькі па месцы пастаяннай рэгістрацыі. Як правіла, лецішча не з'яўляецца месцам для пастаяннага пражывання і рэгістрацыі. А значыць, яго ўладальнікі плацяць за жыллёва-камунальныя паслугі па «эканамічна абгрунтаваных тарыфах», г. зн. поўны кошт. На сённяшні дзень кошт 50-літровых балона са звадкаваным газам для зарэгістраваных у жылым памяшканні складае 90 900 рублёў, для незарэгістраваных – 212 100 рублёў. Кошт кілават-гадзіны для зарэгістраваных у жылым памяшканні, дзе няма гарачага водазабеспячэння і прыроднага газу, складае 953,8 рубля (першыя трыста кілават-гадзін электраэнергіі) і 1 239,9 рубля (звыш трохсот кілават-гадзін), для незарэгістраваных у жылым памяшканні з падобнымі ўмовамі – 1 467,5 рубля. Кошт вады для зарэгістраваных у жылым памяшканні складае 1 453 рубля (пры ўмове наяўнасці ў доме лічыльніка вады) і 8 685 рублёў за метр кубічны (пры адсутнасці лічыльніка вады). Такі ж кошт аднаго кубаметра вады і для незарэгістраваных уладальнікаў жылых памяшканняў. Больш плацяць незарэгістраваныя ўладальнікі жылых памяшканняў і за вываз смецця. А менавіта з аднаго пражываючага штомесяц спаганяецца плата ў памеры 14 976 рублёў, тады як з кожнага зарэгістраванага ў доме члена сям'і – 12 088 рублёў.
За дадатковай і больш падрабязнай інфармацыяй звяртайцеся ў спецыялізаваныя арганізацыі: УП ЖКГ, РПУ «Расонрайгаз» і філіял Энергазбыту РУП «Віцебскэнерга».
4 лютага 2015 года Міністэрствам жыллёва-камунальнай гаспадаркі быў прыняты Загад №5 «Аб некаторых пытаннях правядзення бягучага рамонту жыллёвага фонду». Цяпер усе рамонтныя работы ў пад'ездах шматкватэрных жылых дамоў ажыццяўляюцца за кошт жыльцоў. У адпаведнасці з прынятым дакументам перыядычнасць бягучага рамонту вызначаецца з улікам мінімальнай працягласці эфектыўнай эксплуатацыі канструктыўных элементаў і інжынерных сістэм жылога дома, устаноўленых ТКП 45-1.04-14-2005, з моманту ўводу іх у эксплуатацыю пасля новага будаўніцтва або апошняга рамонту.
Рашэнне аб бягучым рамонце пад'ездаў вызначае камісія, створаная пры раённым выканаўчым камітэце. Праводзіцца агульны сход жыльцоў шматкватэрнага дома. Па выніках сходу складаецца пратакол з адлюстраваннем у ім усіх прынятых рашэнняў, а таксама жыльцам прапануецца заключыць дагаворы на выкананне работ. Да пачатку правядзення бягучага рамонту выканаўца (УП ЖКГ) абавязаны прадаставіць жыльцам інфармацыю аб тым, якія работы будуць праведзены і якая іх кошт. Прыёмка выкананых работ ажыццяўляецца спецыяльна створанай камісіяй з удзелам прадстаўніка ад жыльцоў дома.
Згодна з часткай першай пункта 5 артыкула 29 Жыллёвага кодэкса Рэспублікі Беларусь адмова ад заключэння дагавора на аказанне асноўных жыллёва-камунальных паслуг не вызваляе ўласнікаў жылых і (або) нежылых памяшканняў, у тым ліку ўласнікаў блакіраваных і аднакватэрных жылых дамоў, ад унясення платы за аказаныя паслугі. Такім чынам, плата за бягучы рамонт прад'яўляецца ўсім спажыўцам (пры бягучым рамонце пад'езда – жыльцам, у карыстанні якіх знаходзіцца пад'езд), у тым ліку тым, хто адмовіўся ад заключэння дагавора.
- Трэцяя прычына атрымання дакумента, які сведчыць права на зямельны ўчастак, – гэта спосаб абараніць участак ад неправамерных альбо неасцярожных замахаў з боку сумежных землекарыстальнікаў, забяспечыўшы тым самым сабе магчымасць ведаць дакладныя межы свайго зямельнага ўчастка на мясцовасці, абазначыць іх для ўсіх суседзяў, а таксама вызначыць з улікам устаноўленых нормаў і правілаў размяшчэнне гаспадарчых пабудоў на ўласным участку, а таксама і на зямельных участках сумежных землекарыстальнікаў. Па пытаннях кансультацыі афармлення дакументаў на зямельны ўчастак звяртацца ў сектар землеўпарадкавання Расонскага райвыканкама па тэлефоне 5 16 82, 5 12 63.
Тры прычыны, згодна з якімі кожнаму грамадзяніну неабходна звярнуцца за афармленнем і выдачай дакумента, які сведчыць яго права на зямельны ўчастак.
Як для грамадзяніна пашпарт – дакумент, які сведчыць асобу, у якім утрымліваюцца асноўныя ідэнтыфікацыйныя звесткі аб кожным чалавеку, што дазваляюць бездакорна ўстанавіць яго імя, прозвішча, імя па бацьку, а таксама пол, узрост, месца жыхарства і іншыя звесткі, так і ў дачыненні да зямельнага ўчастка выдаецца дакумент, які сведчыць права карыстання грамадзяніна, які дазваляе вызначыць межы ўчастка на мясцовасці, яго памер і галоўнае – законнага ўладальніка, пацвердзіўшы правамернасць выкарыстання ўчастка! Першая прычына, па якой грамадзяніну неабходна атрымаць дакумент на зямлю, гэта для таго, каб засведчыць і замацаваць сваё права на ажыццяўленне карыстання канкрэтным зямельным участкам, а таксама ў мэтах забеспячэння такім правам і сваіх спадчыннікаў. Набываючы які-небудзь не штучны тавар у краме, пакупнік заўсёды жадае заплаціць толькі за тую вагу тавару, якую ён купляе і ні грамам больш. Карыстанне зямельным участкам ажыццяўляецца на платнай аснове, за выключэннем устаноўленых заканадаўствам выпадкаў прадастаўлення льгот або вызвалення ад унясення платы за зямлю.
Адсутнасць дакумента, які сведчыць права на зямельны ўчастак, азначае, што землекарыстальнік гэтага ўчастка, уносячы плацяжы па зямельным падатку, ніколі не ведае яго дакладную фактычную плошчу, вылічыць якую можна толькі ў выніку правядзення землеўпарадкавальных работ пры афармленні правасведчальнага дакумента на зямлю.
Другая прычына – гэта неабходнасць ажыццяўляць плацяжы за тую плошчу зямельнага ўчастка, якая выкарыстоўваецца грамадзянінам фактычна, а не па звестках тэхнічнага пашпарта на домаўладанне, выдадзенага шмат-шмат гадоў таму, часам яшчэ і ў мінулым стагоддзі без вымярэнняў, альбо звестках пагаспадарчых кніг, якія паказваюць толькі на арыенціровачныя памеры ўчасткаў грамадзян.
Набыццё маёмасці, тавару заўсёды афармляецца дакументамі (дагаворы, таварныя накладныя, гарантыйныя талоны і іншыя), якія пацвярджаюць набыццё тавару, маёмасці канкрэтным грамадзянінам, агароджваючы і абараняючы ад замахаў на гэту маёмасць іншых асоб.